Την απόσυρση αφίσας που απεικόνιζε τη σημαία της Βέρμαχτ να δεσπόζει στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης προκάλεσαν οι έντονες αντιδράσεις για το οπτικό υλικό εκδήλωσης με θέμα «Αρχαιολογία και Κατοχή». Η υπόθεση έφτασε μέχρι τη Βουλή, με την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, να αναγνωρίζει ότι η επιλογή της συγκεκριμένης εικόνας ήταν λανθασμένη και να επιβεβαιώνει ότι το υπουργείο παρενέβη προκειμένου να αντικατασταθεί η αφίσα.
Η αντιπαράθεση για την αφίσα της εκδήλωσης με θέμα «Αρχαιολογία και Κατοχή» ξέσπασε μετά την παρέμβαση του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ), το οποίο καταδίκασε την επιλογή της φωτογραφίας με τη σημαία της Βέρμαχτ στην Ακρόπολη. Το θέμα έφερε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, ζητώντας εξηγήσεις από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού.
Λίνα Μενδώνη: «Κακώς το επέλεξαν» – «Η αφίσα άλλαξε»
Κατά τη συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή, στο περιθώριο της επεξεργασίας της ελληνοσερβικής συμφωνίας για την προστασία της πολιτιστικής δημιουργίας, η Λίνα Μενδώνη αναγνώρισε το βάσιμο των αντιδράσεων.
«Το Εθνικό Συμβούλιο ορθά στηλίτευσε τη συγκεκριμένη αφίσα», ανέφερε, εξηγώντας ότι η εικόνα αποτελεί ιστορικό τεκμήριο από το αρχείο του Deutsche Historische Museum και χρησιμοποιήθηκε από τους διοργανωτές της εκδήλωσης.
«Κακώς το επέλεξαν, αλλά δεν είναι κάτι το οποίο φτιάχτηκε τώρα. Υπάρχει ως τεκμήριο, και το χρησιμοποίησαν ακριβώς για να περάσουν το αντίθετο μήνυμα από αυτό, το οποίο πιθανότατα καταλάβαμε όλοι», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού.
Όπως διευκρίνισε, ενημερώθηκε για το ζήτημα μετά τη δημόσια αντίδραση του ΕΣΔΟΓΕ, γεγονός που οδήγησε στην παρέμβαση του υπουργείου.
«Ακριβώς επειδή υπήρξε η αντίδραση του Συμβουλίου και εγώ το πληροφορήθηκα από τη δική τους αντίδραση το όλο θέμα, το Υπουργείο Πολιτισμού παρενέβη και η αφίσα άλλαξε», ανέφερε.
Η ίδια υποστήριξε ότι οι διοργανωτές αναγνώρισαν το βάσιμο της διαμαρτυρίας και συμφώνησαν στην αντικατάσταση του επίμαχου υλικού.
Η συμβολική ημερομηνία
Από την πλευρά της, η Ζωή Κωνσταντοπούλου στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η εκδήλωση πραγματοποιείται στις 12 Οκτωβρίου, ημέρα κατά την οποία τιμάται η απελευθέρωση της Αθήνας από τη ναζιστική κατοχή.
Χαρακτήρισε «κόλαφο» την ανακοίνωση του ΕΣΔΟΓΕ και έθεσε ζήτημα για το περιεχόμενο και τον συμβολισμό της εκδήλωσης, διερωτώμενη εάν πρόκειται για μια προσπάθεια να «ξαναγραφτεί η ιστορία, ποδοπατώντας επάνω στην αντίσταση των Ελλήνων».
Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας ζήτησε να διευκρινιστεί εάν το υπουργείο Πολιτισμού έχει αντιδράσει και εάν πρόκειται να αποσυρθούν οι επίμαχες πρωτοβουλίες.
«Μακάρι να ήμουν εκεί όταν υψώθηκε η σημαία στην Ακρόπολη»
Πρόσθετη ένταση προκάλεσε η αναφορά της σε προγραμματισμένη ομιλία Γερμανού ιστορικού με τίτλο «Μακάρι να ήμουν εκεί όταν υψώθηκε η σημαία στην Ακρόπολη».
Απαντώντας, η Λίνα Μενδώνη αναγνώρισε ότι πρόκειται για τίτλο που προκαλεί, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ενδέχεται να χρησιμοποιείται σκόπιμα με προβοκατόρικη διάθεση.
«Να περιμένουμε να δούμε τι θα πει ο επιστήμονας, τι θα πουν οι επιστήμονες για να δούμε εάν κινείται πραγματικά προς την αναθεωρητική κατεύθυνση», ανέφερε.
Η έκθεση και οι εξηγήσεις του υπουργείου Πολιτισμού
Η εκδήλωση «Αρχαιολογία και Κατοχή», που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα (12.10.2026) στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, συνδέεται, σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, με τη συνεχιζόμενη προσπάθεια επαναπατρισμού αρχαιοτήτων.
Η Λίνα Μενδώνη διευκρίνισε ότι στόχος της έκθεσης δεν είναι η αποσιώπηση της ιστορικής πραγματικότητας, αλλά η ανάδειξη της περιόδου της Κατοχής.
«Ο σκοπός της έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν είναι να συγκαλύψει κάτι. Είναι ακριβώς το αντίθετο, να παρουσιάσει αυτή τη σκοτεινή περίοδο», υπογράμμισε.
Το συνέδριο διοργανώνεται από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν αναγνωρισμένοι ιστορικοί και αρχαιολόγοι από ελληνικά και ξένα επιστημονικά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων ο ιστορικός της Κατοχής Χάγκεν Φλάισερ.
