του Θεόδωρου Βγενή
Σαρωτικές αλλαγές στο εργασιακό τοπίο φέρνει το νέο νομοσχέδιο για τη μισθολογική ισότητα ανδρών και γυναικών, το οποίο προωθεί το υπουργείο Εργασίας με στόχο να περιοριστούν οι διακρίσεις στις αμοιβές και να ενισχυθεί η διαφάνεια στις επιχειρήσεις.
Το νέο πλαίσιο, που ενσωματώνει ευρωπαϊκή οδηγία και αναμένεται να παρουσιαστεί άμεσα στο υπουργικό συμβούλιο πριν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, εισάγει για πρώτη φορά σαφείς υποχρεώσεις για εργοδότες, δικαιώματα ενημέρωσης για εργαζόμενους και αυστηρότερες κυρώσεις σε περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης λόγω φύλου.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο όπου το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει έντονο στην ελληνική αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023, οι γυναίκες στην Ελλάδα εξακολουθούν να λαμβάνουν κατά μέσο όρο 13,6% χαμηλότερες αποδοχές σε σχέση με τους άνδρες.
Παράλληλα, η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά εκείνης των ανδρών, καθώς το ποσοστό απασχόλησης διαμορφώνεται στο 57,6% για τις γυναίκες έναντι 77% για τους άνδρες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει «κανόνες διαφάνειας» στους μισθούς και στις διαδικασίες πρόσληψης.
Κεντρικός άξονας των αλλαγών είναι η υποχρέωση των επιχειρήσεων να διαθέτουν σαφές και τεκμηριωμένο σύστημα αξιολόγησης θέσεων εργασίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι άνδρες και γυναίκες αμείβονται ισότιμα για ίδια ή ισάξια εργασία.
Οι εργοδότες θα πρέπει πλέον να αξιολογούν τις θέσεις με αντικειμενικά κριτήρια, όπως οι δεξιότητες, η εμπειρία, ο βαθμός ευθύνης, οι συνθήκες εργασίας και η απαιτούμενη προσπάθεια.
Παράλληλα, επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζομένους θα υποχρεώνονται να παρέχουν στοιχεία για τις αμοιβές ανά φύλο και κατηγορία εργασίας, εφόσον ζητηθούν από εργαζόμενο.
Το νέο πλαίσιο δίνει επίσης τη δυνατότητα σε εργαζόμενους που θεωρούν ότι αμείβονται χαμηλότερα σε σχέση με συναδέλφους τους για την ίδια εργασία να ζητούν επίσημες εξηγήσεις από τον εργοδότη.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να απαντούν μέσα σε δύο μήνες, ενώ σε περίπτωση άρνησης ή ανεπαρκών εξηγήσεων, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας ή στον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος αναλαμβάνει κεντρικό εποπτικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου.
Παράλληλα, καθιερώνονται και ετήσιες υποχρεωτικές αναφορές για τη μισθολογική κατανομή ανδρών και γυναικών στις επιχειρήσεις.
Για όσες εταιρείες δεν συμμορφώνονται προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα που θα κυμαίνονται από 8.000 έως 20.000 ευρώ.
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στις διαδικασίες προσλήψεων. Οι εργοδότες δεν θα μπορούν πλέον να ζητούν πληροφορίες για το προηγούμενο μισθολογικό ιστορικό ενός υποψηφίου, πρακτική που θεωρείται ότι αναπαράγει παλαιότερες μισθολογικές ανισότητες.
Αντίθετα, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι θα αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για το εύρος αμοιβών της θέσης πριν από την πρόσληψη.
Παράλληλα, οι αγγελίες εργασίας και οι τίτλοι θέσεων θα πρέπει να διατυπώνονται με ουδέτερο τρόπο ως προς το φύλο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αποζημιώσεις για περιπτώσεις μισθολογικών διακρίσεων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι εργαζόμενοι που αποδεικνύουν άνιση μεταχείριση θα μπορούν να διεκδικούν πλήρη αποκατάσταση της ζημίας χωρίς ανώτατο πλαφόν αποζημίωσης.
Στις αποζημιώσεις θα μπορούν να περιλαμβάνονται αναδρομικές διαφορές αποδοχών, μπόνους, τόκοι υπερημερίας, απώλεια επαγγελματικών ευκαιριών αλλά και αποζημίωση για ηθική βλάβη.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά και το βάρος της απόδειξης στις δικαστικές διαμάχες. Πλέον, όταν ένας εργαζόμενος επικαλείται μισθολογική διάκριση λόγω φύλου, ο εργοδότης θα πρέπει να αποδείξει ότι δεν υπήρξε παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής.
Στο υπουργείο Εργασίας εκτιμούν ότι το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για μεγαλύτερη διαφάνεια στις επιχειρήσεις και σταδιακή μείωση του μισθολογικού χάσματος που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ελληνική αγορά εργασίας.
Πηγή: www.diaforetiko.gr
