Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται κοντά στην υπογραφή συμφωνίας που περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, κατά τη διάρκεια της οποίας τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά, το Ιράν θα μπορεί να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο και θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος, όπως μετέφερε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Η συμφωνία θα μπορούσε να αποτρέψει κλιμάκωση του πολέμου και να μειώσει την πίεση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν θα οδηγήσει σε μόνιμη ειρήνη που θα καλύπτει και τις πυρηνικές απαιτήσεις του προέδρου Τραμπ.
Τρέχουσα κατάσταση
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Axios ο Τραμπ και οι μεσολαβητές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ανακοινωθεί την Κυριακή, αν και δεν έχει οριστικοποιηθεί και εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα να αποτύχει.
EXCLUSIVE: What’s inside the Iran deal Trump is close to signinghttps://t.co/treaN5SyPJ
— Axios (@axios) May 24, 2026
Ο Αμερικανός αξιωματούχος έδωσε λεπτομερές περίγραμμα του προσχεδίου, το οποίο έχει επιβεβαιωθεί εν μέρει από άλλες πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες. Τα στοιχεία αυτά δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά, αν και και η Τεχεράνη έχει δείξει ότι η συμφωνία πλησιάζει.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Και οι δύο πλευρές θα υπογράψουν ένα μνημόνιο κατανόησης διάρκειας 60 ημερών, το οποίο μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συμφωνία.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει ανοικτό χωρίς τέλη διέλευσης και το Ιράν θα δεσμευτεί να απομακρύνει τις νάρκες που έχει τοποθετήσει, ώστε τα πλοία να πλέουν ελεύθερα.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και θα χορηγήσουν ορισμένες εξαιρέσεις στις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο. Ο Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι αυτό θα ενισχύσει την ιρανική οικονομία, ενώ παράλληλα θα δώσει σημαντική ανακούφιση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Όσο γρηγορότερα οι Ιρανοί απομακρύνουν τις νάρκες και επιτρέπουν την ασφαλή ναυσιπλοΐα, τόσο ταχύτερα θα αρθούν οι αποκλεισμοί, πρόσθεσε.
Ο βασικός κανόνας του Τραμπ στη συμφωνία είναι «ανακούφιση μόνο μετά από επιδόσεις». Το Ιράν ήθελε άμεση απελευθέρωση κεφαλαίων και μόνιμη άρση κυρώσεων, αλλά η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι αυτό θα συμβεί μόνο αφού γίνουν απτά βήματα και παραχωρήσεις.
Πυρηνικά ζητήματα προς διαπραγμάτευση
Το προσχέδιο περιλαμβάνει δεσμεύσεις του Ιράν να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων και να διαπραγματευτεί την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς και τη μεταφορά του αποθέματος υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.
Δύο πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν παρείχε προφορικές δεσμεύσεις μέσω των μεσολαβητών για το εύρος των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένο να κάνει σχετικά με τον εμπλουτισμό και την παράδοση του πυρηνικού υλικού. Οι ΗΠΑ θα διαπραγματευθούν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση κεφαλαίων κατά τη διάρκεια των 60 ημερών, ωστόσο αυτά θα εφαρμοστούν μόνο στο πλαίσιο τελικής συμφωνίας που θα υλοποιείται επαληθεύσιμα.
Οι Αμερικανικές δυνάμεις που είχαν αναπτυχθεί τους προηγούμενους μήνες θα παραμείνουν στην περιοχή κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής και θα αποχωρήσουν μόνο αν επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Σχέση Ισραήλ – Χεζμπολάχ
Το προσχέδιο προβλέπει επίσης τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στο Λίβανο. Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξέφρασε ανησυχία για την παράμετρο αυτή κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ, όπως ανέφερε Ισραηλινός αξιωματούχος.
Η αμερικανική πλευρά ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για «μονομερή εκεχειρία», και αν η Χεζμπολάχ επιχειρήσει να επανεξοπλιστεί ή να προκληθούν επιθέσεις, το Ισραήλ θα επιτραπεί να λάβει μέτρα για να το αποτρέψει. «Αν η Χεζμπολάχ τηρεί τη συμφωνία, θα τηρήσει και το Ισραήλ», ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Πώς προέκυψε η συμφωνία
Ο Πρόεδρος Τραμπ επικοινώνησε με ηγέτες αραβικών και μουσουλμανικών κρατών σε τηλεδιάσκεψη, η οποία περιελάμβανε και τον σκληροπυρηνικό πρόεδρο των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζάιντ, καθώς και ηγέτες Σαουδικής Αραβίας, Κατάρ, Αιγύπτου, Τουρκίας και Πακιστάν. Οι Πακιστανοί είχαν τον πρωταρχικό ρόλο ως μεσολαβητές, υπό την ηγεσία του αρχιστράτηγου Άσιμ Μουνίρ, που βρισκόταν στην Τεχεράνη για διαβουλεύσεις.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ δίσταζε μεταξύ προώθησης της συμφωνίας και εκτεταμένων επιθέσεων στο Ιράν. Μέχρι το Σάββατο το βράδυ, φαινόταν να προτιμά τη διπλωματική λύση.
Ο Λευκός Οίκος ελπίζει ότι οι τελικές διαφορές θα επιλυθούν τις επόμενες ώρες και ότι η συμφωνία θα ανακοινωθεί την Κυριακή. Ο Αμερικανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η συμφωνία ίσως να μην διαρκέσει ολόκληρες τις 60 ημέρες, αν οι ΗΠΑ κρίνουν ότι το Ιράν δεν είναι σοβαρό στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η οικονομική πίεση που δέχεται το Ιράν παρέχει κίνητρο για πλήρη συμφωνία, άρση κυρώσεων και αποδέσμευση κεφαλαίων. «Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πόσο πραγματικά είναι διατεθειμένο το Ιράν να προχωρήσει, αλλά αν θέλει και μπορεί να αλλάξει την πορεία του, αυτή η φάση θα το αναγκάσει να πάρει κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον του», σημείωσε ο αξιωματούχος.
Αν οι απαιτήσεις του Τραμπ για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα εκπληρωθούν, ο Τραμπ είναι έτοιμος να κάνει ό,τι χρειάζεται για να επαναφέρει τις σχέσεις με το Ιράν και να του δώσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει πλήρως το οικονομικό του δυναμικό, το οποίο, σύμφωνα με τους συμβούλους του Τραμπ, είναι «τεράστιο».
Πηγή: www.diaforetiko.gr
