Γύρω από τη Γη πετάνε 16.500 ενεργοί δορυφόροι. Η πλοήγηση μέσω GPS, οι τραπεζικές συναλλαγές, οι επικοινωνίες, οι μετεωρολογικές προβλέψεις, τα συστήματα αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, η γεωργία, η αεροπορία και η εθνική ασφάλεια εξαρτώνται από αυτούς.
– Του David M. Klein, επιχειρηματία και πρώην καθηγητής διοίκησης επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ και της Britt Lundgren, καθηγήτριας Φυσικής και Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Άσβιλ –
Όμως, ο χώρος σε τροχιά γύρω από τη Γη δεν είναι απεριόριστος και γίνεται ολοένα πιο επιβαρυμένος από διαστημικά συντρίμμια. Περίπου 28.000 κομμάτια διαστημικών απορριμμάτων βρίσκονται σε τροχιά και υποχρεωτικά παρακολουθούνται.
Περίπου 8.000 από αυτά έχουν μέγεθος από ένα γυάλινο βόλο έως ένα γκρέιπφρουτ. Με ταχύτητες που ξεπερνούν τα 27.000 χιλιόμετρα την ώρα, μπορούν να καταστρέψουν ολοσχερώς έναν ενεργό δορυφόρο, ή να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε κρίσιμα συστήματα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS).
Περίπου 4.000 από τα καταγεγραμμένα αντικείμενα έχουν διάμετρο μεγαλύτερη από 10 εκατοστά. Αυτά αποτελούν την κύρια πηγή του λεγόμενου «συνδρόμου Kessler», το οποίο μπορεί να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες νέα θραύσματα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και δεκαετίες για την πιθανότητα εμφάνισης του συνδρόμου Kessler, ενός σεναρίου κατά το οποίο οι συγκρούσεις μεταξύ διαστημικών συντριμμιών προκαλούν έναν αδιάκοπο κύκλο νέων συγκρούσεων. Μια μεγάλη αλυσιδωτή αντίδραση θα διασκόρπιζε αμέτρητα ανακλαστικά θραύσματα στη χαμηλή γήινη τροχιά (LEO), διαταράσσοντας τη λειτουργία των δορυφόρων και δημιουργώντας επίμονους κινδύνους για δεκαετίες.
Οι αντανακλάσεις από εκατομμύρια θραύσματα θα αύξαναν συνολικά τη φωτορύπανση σε παγκόσμια κλίμακα, καθιστώντας τις αστρονομικές παρατηρήσεις δυσκολότερες ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές του πλανήτη. Αλλά ακόμη κι αν το σύνδρομο Kessler δεν εκδηλωθεί ποτέ, υπολογίζεται ότι το φως που αντανακλάται από τα διαστημικά συντρίμμια θα αυξήσει τη φωτεινότητα του νυχτερινού ουρανού έως και κατά 20% πάνω από τα φυσικά του επίπεδα μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Αυτό που κάποτε έμοιαζε με θεωρητικό ενδεχόμενο έχει πλέον γίνει πραγματικότητα, καθώς οι εκτοξεύσεις δορυφόρων γίνονται ολοένα συχνότερες. Κυβερνήσεις και ιδιωτικές εταιρείες τοποθετούν χιλιάδες νέους δορυφόρους σε τροχιά, ενώ τα πρότυπα για τον καθαρισμό του διαστήματος παραμένουν αδύναμα και σε μεγάλο βαθμό εθελοντικά.
Εννέα στους δέκα ενεργούς δορυφόρους βρίσκονται στη χαμηλή γήινη τροχιά, όπως και ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός. Οι τροχιές τους μπορούν να τροποποιηθούν από τη Γη ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις.
Ο ISS έχει ήδη πραγματοποιήσει ελιγμούς για να αποφύγει διαστημικά συντρίμμια. Οι δορυφόροι Starlink της SpaceX, οι οποίοι πλέον ξεπερνούν τους 10.000, πραγματοποίησαν, σύμφωνα με αναφορές, περίπου 50.000 ελιγμούς αποφυγής συγκρούσεων μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών.
Ωστόσο, τα καταγεγραμμένα συντρίμμια αντιστοιχούν μόλις στο 5% των αντικειμένων που είναι ικανά να προκαλέσουν ζημιές σε διαστημόπλοια. Παράλληλα, υπάρχουν περισσότερα από 100 εκατομμύρια σωματίδια μεγέθους περίπου ενός κόκκου αλατιού, τα οποία μπορούν να διατρήσουν ακόμη και μια διαστημική στολή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα ευθύνονται για το 80% των διαστημικών συντριμμιών που παρακολουθούνται σήμερα στη χαμηλή γήινη τροχιά.
Μερικά από τα σοβαρότερα περιστατικά δημιουργίας συντριμμιών ήταν απολύτως αποτρέψιμα. Το 2007, η Κίνα κατέστρεψε σκόπιμα έναν από τους δικούς της δορυφόρους κατά τη διάρκεια δοκιμής αντιδορυφορικού πυραύλου, διασκορπίζοντας χιλιάδες θραύσματα σε τροχιά.
Η Ρωσία πραγματοποίησε αντίστοιχη δοκιμή το 2021, δημιουργώντας επικίνδυνα συντρίμμια και αναγκάζοντας τους αστροναύτες που βρίσκονταν στον ISS να καταφύγουν προσωρινά στην κάψουλα που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά τους από και προς τη Γη. Η ατμοσφαιρική αντίσταση έχει ήδη οδηγήσει στην επανείσοδο σχεδόν όλων των καταγεγραμμένων θραυσμάτων, όμως μικρότερα κομμάτια, τα οποία είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν, ενδέχεται να εξακολουθούν να παραμένουν σε τροχιά.
Το πρόβλημα αυτό δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο διάστημα. Το 2024, συντρίμμια από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό διαπέρασαν τη στέγη μιας κατοικίας στη Φλόριντα. Αν και δεν υπήρξαν σοβαροί τραυματισμοί, το περιστατικό ανέδειξε τους κινδύνους που ήδη εγκυμονεί η διαστημική ρύπανση για τη ζωή στη Γη.
Απαιτείται ισχυρότερη διεθνής συνεργασία και αποτελεσματικότερη εφαρμογή κανόνων. Η Συνθήκη για το Διάστημα του 1967 έθεσε τις θεμελιώδεις αρχές για τις ειρηνικές δραστηριότητες στο διάστημα, όμως δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες και δεσμευτικές διατάξεις για τα διαστημικά συντρίμμια, τη διαχείριση της κυκλοφορίας σε τροχιά ή την αποφυγή συγκρούσεων. Χρειάζεται ένα νέο, εκσυγχρονισμένο διεθνές πλαίσιο υπό την αιγίδα του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για Θέματα Εξωδιαστήματος.
Οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες που κατασκευάζουν και αξιοποιούν τις διαστημικές υποδομές οφείλουν επίσης να αναλάβουν την ευθύνη για την προστασία τους. Ένα αυστηρότερο διεθνές σύστημα εφαρμογής κανόνων θα περιλάμβανε υποχρεωτικά σχέδια απόσυρσης των δορυφόρων μετά το τέλος της λειτουργικής τους ζωής, περιορισμούς στις καταστροφικές δοκιμές αντιδορυφορικών όπλων και επενδύσεις σε τεχνολογίες απομάκρυνσης διαστημικών απορριμμάτων, όπως το πρωτότυπο όχημα ενεργής απομάκρυνσης συντριμμιών (Active Debris Removal Vehicle) της NASA, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να προσεγγίζει μεγάλα αντικείμενα, να συγχρονίζει την ταχύτητα και την περιστροφή του με αυτά και να τα απομακρύνει από την τροχιά.
Η συνέχιση της ανεξέλεγκτης τοποθέτησης ακριβού εξοπλισμού στο διάστημα, ο οποίος καθίσταται ολοένα και πιο ευάλωτος σε τυχαίες συγκρούσεις, θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες, όχι μόνο για τους αστροναύτες, αλλά και για έναν σύγχρονο κόσμο που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δορυφορική τεχνολογία.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το differentnews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
