Με την απόφασή του να αποσύρει ορισμένα αμερικανικά στρατεύματα από τη Γερμανία, τις απειλές του να αποσύρει δυνάμεις αλλού στην Ευρώπη και την υποβάθμιση των πρόσφατων επιθέσεων του Ιράν σε έναν σημαντικό εταίρο του Κόλπου, οι τελευταίες κινήσεις τουΝτόναλντ Τραμπ προμηνύουν αυτό που θα μπορούσε να είναι η διαρκής κληρονομιά του πολέμου: η φθορά των δεσμών με βασικούς συμμάχους, γράφει σε ανάλυσή του το Reuters, αποκωδικοποιώντας τις κινήσεις Τραμπ στη διεθνή πολιτική σκηνή.
Ακόμα και καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε μια πιθανή εκτροπή από τον 10εβδομάδων πόλεμό τους, τα λόγια και οι πράξεις του Τραμπ έχουν αναζωπυρώσει φόβους μεταξύ των μακροχρόνιων φίλων της Ουάσιγκτον – από την Ευρώπη μέχρι τη Μέση Ανατολή και τον Ινδο-Ειρηνικό – ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να είναι αναξιόπιστες σε μια μελλοντική κρίση.
Σε απάντηση, ορισμένοι παραδοσιακοί εταίροι των ΗΠΑ αρχίζουν να αντισταθμίζουν τα στοιχήματά τους με τρόπους που μπορεί να επιφέρουν μακροχρόνιες αλλαγές στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, ενώ αντίπαλοι όπως η Κίνα και η Ρωσία προσπαθούν να εκμεταλλευτούν στρατηγικά ανοίγματα.
Δεν είναι ακόμη σαφές εάν ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν θα σηματοδοτήσει ένα μόνιμο σημείο καμπής στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον κόσμο.
Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η ασταθής συμπεριφορά του από την επιστροφή του στην εξουσία, η οποία ουσιαστικά ανατρέπει την παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες, θα διαβρώσει περαιτέρω τις συμμαχίες των ΗΠΑ, ειδικά καθώς το ΝΑΤΟ συνεχίζει να νιώθει την οργή του επειδή σε μεγάλο βαθμό αντιστέκεται στις απαιτήσεις του κατά τη διάρκεια του πολέμου.
«Διακυβεύεται η αξιοπιστία των ΗΠΑ από την απερισκεψία Τραμπ με το Ιράν»
«Η απερισκεψία του Τραμπ σε σχέση με το Ιράν οδηγεί σε ορισμένες δραματικές αλλαγές», δήλωσε ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης Ομπάμα, ο οποίος τώρα ηγείται της στρατηγικής συμβουλευτικής Situation Room. «Διακυβεύεται η αξιοπιστία των ΗΠΑ».
Οι εντάσεις είναι ιδιαίτερα έντονες μεταξύ του Τραμπ και των Ευρωπαίων από τότε που ενώθηκε με το Ισραήλ στην επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ισχυριζόμενος χωρίς αποδεικτικά στοιχεία ότι η Τεχεράνη προχωρούσε στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν ως αντίποινα εξαπέλυσε ένα πρωτοφανές παγκόσμιο ενεργειακό σοκ που έχει καταστήσει τις ευρωπαϊκές χώρες μερικούς από τους μεγαλύτερους οικονομικούς ηττημένους από έναν πόλεμο που δεν ζήτησαν ποτέ.
Ακόμα και πριν από αυτό, ο Τραμπ είχε ταρακουνήσει τους συμμάχους επιβάλλοντας σαρωτικούς δασμούς, πιέζοντας να αναλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία και μειώνοντας τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Το ρήγμα διευρύνθηκε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι αποσύρει 5.000 από τους 36.400 στρατιώτες που έχουν τοποθετήσει οι ΗΠΑ στη Γερμανία, αφού ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τον εξόργισε λέγοντας δημόσια ότι οι Ιρανοί ταπεινώνουν τις ΗΠΑ. Το Πεντάγωνο στη συνέχεια ακύρωσε μια προγραμματισμένη ανάπτυξη πυραύλων κρουζ Tomahawk στη Γερμανία.
Ο Τραμπ – ο οποίος εδώ και καιρό αμφισβητεί εάν οι ΗΠΑ πρέπει να παραμείνουν στη συμμαχία του ΝΑΤΟ που συνέβαλε στη δημιουργία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο – δήλωσε ότι εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών δυνάμεων στην Ιταλία και την Ισπανία, οι ηγέτες των οποίων έχουν διαφωνήσει μαζί του για τον πόλεμο.
Οι διαμάχες του με τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ
Η κίνηση αυτή ακολούθησε τις κατηγορίες του Τραμπ ότι οι σύμμαχοι δεν έχουν κάνει αρκετά για να υποστηρίξουν τις ΗΠΑ στον πόλεμο και τις υποδείξεις του ότι αυτό σήμαινε ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να μην χρειάζεται πλέον να τηρεί τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του Άρθρου 5 της συμμαχίας.
«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφή την απογοήτευσή του με το ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους», δήλωσε η αναλύτρια του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι, σημειώνοντας ότι ορισμένα αιτήματα για χρήση στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη για τον πόλεμο του Ιράν είχαν απορριφθεί από τις κυβερνήσεις υποδοχής. Ενώ επέμενε ότι ο Τραμπ «αποκατέστησε τη θέση της Αμερικής στην παγκόσμια σκηνή και ενίσχυσε τις σχέσεις της με το εξωτερικό», είπε ότι «δεν θα επιτρέψει ποτέ στις Ηνωμένες Πολιτείες να αντιμετωπίζονται άδικα και να εκμεταλλεύονται οι λεγόμενοι «σύμμαχοι»».
Ο Τραμπ είχε νωρίτερα επιτεθεί στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, χλευάζοντάς τον τον Μάρτιο ως «όχι τον Ουίνστον Τσώρτσιλ» και απειλώντας να επιβάλει «μεγάλο δασμό» στις εισαγωγές από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Και το Πεντάγωνο του Τραμπ έχει θέσει ως στόχο την τιμωρία των συμμάχων του ΝΑΤΟ που πιστεύει ότι δεν έχουν υποστηρίξει τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής της Ισπανίας ως μέλους και της αναθεώρησης της αναγνώρισης από τις ΗΠΑ της αξίωσης της Βρετανίας στα Νησιά Φώκλαντ.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ανταποκριθεί εντείνοντας τις προσπάθειες για την αύξηση της συνεργασίας μεταξύ τους, την ανάληψη μεγαλύτερου μέρους του δικού τους αμυντικού βάρους και την από κοινού ανάπτυξη οπλικών συστημάτων για τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα προσπαθούν να πείσουν τον Τραμπ για την αξία της διατήρησης των διατλαντικών συμμάχων.
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης χαρακτήρισε τις απειλές του Τραμπ σαφές μήνυμα για την Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο στην ασφάλειά της, αλλά είπε ότι οι ηγέτες έχουν αποδεχτεί την υποχρέωση να υποκύψουν στις πιέσεις προς το παρόν. Ως «μεσαίες δυνάμεις», οι Ευρωπαίοι έχουν περιορισμένες επιλογές, ειδικά δεδομένης της εξάρτησής τους από την υπερδύναμη σύμμαχό τους για στρατηγική αποτροπή έναντι οποιασδήποτε πιθανής επίθεσης από τη Ρωσία, και οι αναλυτές λένε ότι η μετάβαση σε μεγαλύτερη αυτονομία θα διαρκέσει χρόνια.
Στις προσπάθειές τους να κατευνάσουν τον Τραμπ, εν τω μεταξύ, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν τονίσει σιωπηλά ότι πολλές από τις χώρες τους επιτρέπουν στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν βάσεις στο έδαφός τους και τον εναέριο χώρο τους κατά τη διάρκεια της εκστρατείας στο Ιράν.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ορισμένοι από τους οποίους είχαν κολακεύσει τον Τραμπ για να εκτονώσουν προηγούμενες κρίσεις, γίνονται επίσης πιο σοφοί στις διαπραγματευτικές του τακτικές και πιο θαρραλέοι στο να του αντισταθούν, λένε οι αναλυτές.
Ο Τζεφ Ράτκε, πρόεδρος του Αμερικανο-Γερμανικού Ινστιτούτου στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, δήλωσε ότι ενώ ο Μερτς φαινόταν να γοητεύει τον Τραμπ σε προηγούμενες συναντήσεις, τώρα «δεν προσπαθεί να κρύψει την κριτική αξιολόγηση για το πού έχουν εμπλακεί οι Ηνωμένες Πολιτείες».
Αλλά οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν επίσης ότι ο Τραμπ, στον οποίο απαγορεύεται από το νόμο να θέσει ξανά υποψηφιότητα, θα μπορούσε να νιώσει ασυγκράτητος «να κάνει ό,τι νομίζει» στην παγκόσμια σκηνή πριν αποχωρήσει από το αξίωμα τον Ιανουάριο του 2029, δήλωσε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Καθώς ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον του ΝΑΤΟ, ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι δήλωσε σε συνέδριο στη Βαρσοβία ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού εφόσον η Ευρώπη τηρεί τις υποσχέσεις του για υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες, τις οποίες ο Τραμπ απαιτεί εδώ και καιρό.
Παρόλα αυτά, οι πιέσεις στις συμμαχίες των ΗΠΑ εκτείνονται πολύ πέρα από την Ευρώπη.
Όταν το Ιράν εξαπέλυσε αυτή την εβδομάδα επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενός στενού συμμάχου των ΗΠΑ, ο Τραμπ και οι βοηθοί του φάνηκαν να κάνουν τα στραβά μάτια, προκαλώντας περαιτέρω ανησυχία μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου που έχουν ήδη πληγεί σοβαρά από τον πόλεμο. Ο Τραμπ έσπευσε να απορρίψει ένα χτύπημα τη Δευτέρα ως ασήμαντο, αν και έβαλε φωτιά στο σημαντικό λιμάνι πετρελαίου Φουτζάιρα και ώθησε την κυβέρνηση να κλείσει σχολεία, και ακόμη και μετά από περαιτέρω επιθέσεις αργότερα μέσα στην εβδομάδα επέμεινε ότι η εκεχειρία ενός μήνα εξακολουθούσε να ισχύει.
Ο Τραμπ κήρυξε πόλεμο παρά τις συμβουλές ορισμένων εταίρων του Κόλπου, και παρόλο που σύντομα παρατάχθηκαν σε ένδειξη αλληλεγγύης, ορισμένοι τώρα ανησυχούν ότι θα μπορούσε να πετύχει μια συμφωνία που θα τους αφήσει αντιμέτωπους με έναν ακόμη επικίνδυνο γείτονα.
Ανησυχία και στους Ασιάτες συμμάχους
Ο πόλεμος έχει επίσης προκαλέσει ανησυχία μεταξύ των Ασιατών εταίρων, πολλοί από τους οποίους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο που ρέει ελεύθερα μέσω του στενού πριν από τη σύγκρουση.
Χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα έχουν ήδη αναστατωθεί από τους υψηλούς δασμούς του Τραμπ και τη διάλυση των παραδοσιακών συμμαχιών. Κάποιοι μπορεί τώρα να αναρωτιούνται αν η ευαλωτότητα που έχει δείξει στις οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών τιμών της βενζίνης, θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να διστάσει όταν του ζητηθεί να βοηθήσει σε μια σύγκρουση με την Κίνα, όπως μια εισβολή στην Ταϊβάν.
«Αυτό που μας ανησυχεί περισσότερο είναι ότι η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός και οι προσδοκίες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες – τον βασικό εταίρο στη συμμαχία που η Ιαπωνία εκτιμά περισσότερο – έχουν συρρικνωθεί», δήλωσε στο Reuters ο Τακέσι Ιβάγια, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών της Ιαπωνίας στην αρχή της δεύτερης θητείας του Τραμπ. «Θα μπορούσε να ρίξει μια μακρά σκιά σε ολόκληρη την περιοχή».
Ο Γιασουτόσι Νισιμούρα, πρώην υπουργός Εμπορίου της Ιαπωνίας, δήλωσε ότι έχει γίνει ολοένα και πιο σημαντικό για το Τόκιο να ανταποκριθεί στη μεταβαλλόμενη παγκόσμια δυναμική δυνάμεων σφυρηλατώντας στενότερους δεσμούς με «ομοϊδεάτες μεσαίες δυνάμεις» όπως η Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και τα ευρωπαϊκά έθνη.
Από την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία και η Κίνα, μακροχρόνιοι σύμμαχοι του Ιράν, έχουν ως επί το πλείστον αποστασιοποιηθεί, αλλά οι αναλυτές λένε ότι παρακολουθούν στενά.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση ωμής ισχύος από τον Τραμπ σε έναν πόλεμο επιλογής εναντίον του Ιράν, που έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την επιδρομή των ΗΠΑ στο Καράκας που συνέλαβε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, θα μπορούσε να ενθαρρύνει την Κίνα και τη Ρωσία να εντείνουν τις καταναγκαστικές κινήσεις εναντίον των γειτόνων τους. Η Ρωσία, κορυφαίος παραγωγός ενέργειας, έχει επωφεληθεί από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν, καθώς και από την αποσπώμενη προσοχή των ΗΠΑ και της Ευρώπης από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αν και η κρίση στο Ιράν έχει περιορίσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της Κίνας, το Πεκίνο μπορεί να έχει πάρει μαθήματα βλέποντας τις ΗΠΑ να πρέπει να μεταφέρουν στρατιωτικά μέσα από την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού στη Μέση Ανατολή και πώς οι πιο ισχυρές ένοπλες δυνάμεις του κόσμου έχουν κατά καιρούς ξεπεραστεί από ασύμμετρες τακτικές όπως τα φθηνά drones, λένε οι αναλυτές.
Η Κίνα έχει επίσης εκμεταλλευτεί την ευκαιρία να προσπαθήσει να προωθήσει τον εαυτό της ως πιο αξιόπιστο παγκόσμιο εταίρο από τον απρόβλεπτο Τραμπ, ο οποίος πρόκειται να επισκεφθεί το Πεκίνο την επόμενη εβδομάδα.
Αλλά η Βικτόρια Κόουτς, αναπληρώτρια σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ στην πρώτη του θητεία, δήλωσε ότι το Πεκίνο θα δυσκολευτεί να χρησιμοποιήσει τον πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν ως «λευκή επιταγή για να γυρίζει σε όλο τον κόσμο λέγοντας ότι είμαστε μια αποσταθεροποιητική δύναμη».
«Δεν ήταν ακριβώς ένας ισχυρός εταίρος για τον σύμμαχό τους Ιράν σε όλη αυτή την περίοδο», δήλωσε η Κόουτς, η οποία είναι τώρα αντιπρόεδρος στο συντηρητικό think tank Heritage Foundation στην Ουάσιγκτον.
Πηγή: www.diaforetiko.gr
