Η περαιτέρω αποκλιμάκωση του μη μισθολογικού κόστους επανέρχεται στο επίκεντρο της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης της Ελλάδα, καθώς σχεδιάζεται νέο πακέτο παρεμβάσεων που αναμένεται να παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει μέτρα που αφορούν περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για τους εργοδότες, με εκτιμώμενο εύρος 0,5% έως 1%.
Η εφαρμογή των παρεμβάσεων τοποθετείται χρονικά από την 1η Ιανουαρίου 2027, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας μείωσης του κόστους εργασίας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία από τη μία πλευρά, αποσκοπεί στη μείωση του κόστους απασχόλησης για τις επιχειρήσεις, ενώ από την άλλη επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για βελτίωση των μισθών, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα, όπου η ζήτηση για υψηλότερες αποδοχές ενισχύεται όσο η ανεργία υποχωρεί και η ανάπτυξη διατηρείται. Το τελικό εύρος της παρέμβασης πάντως θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τα δημοσιονομικά περιθώρια. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν τα επιπλέον έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής. Η επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, οι ψηφιακές διασταυρώσεις και τα ενισχυμένα ελεγκτικά εργαλεία θεωρείται ότι μπορούν να αποφέρουν σταθερά και επαναλαμβανόμενα έσοδα, τα οποία είναι απαραίτητα για τη χρηματοδότηση τέτοιου είδους μόνιμων παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα, όμως, δίνεται και στην πορεία των εσόδων του ασφαλιστικού συστήματος. Οι προβλέψεις για το 2026 δείχνουν αύξηση των εισπράξεων από εισφορές στα 16,8 δισ. ευρώ (έναντι 16,2 δισ. ευρώ το 2025), γεγονός που αποδίδεται τόσο στη διεύρυνση της απασχόλησης όσο και στην αύξηση των δηλωμένων αποδοχών. Από αυτά, το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται από εργοδοτικές εισφορές, ενώ σημαντική συμβολή έχουν οι εισφορές εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση των εσόδων φαίνεται να διαδραματίζει και η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η οποία έχει οδηγήσει στη δήλωση σημαντικού αριθμού υπερωριών που στο παρελθόν παρέμεναν εκτός συστήματος. Το αποτέλεσμα είναι όχι μόνο η αύξηση της διαφάνειας στην αγορά εργασίας, αλλά και η ενίσχυση των ασφαλιστικών εσόδων, παρά τις επιμέρους ελαφρύνσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί.
Στην ίδια κατεύθυνση συμβάλλει και η αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων, οι οποίοι πλέον καταβάλλουν κανονικά εισφορές. Υπολογίζεται ότι περίπου 300.000 άτομα αυτής της κατηγορίας συμμετέχουν πλέον στην αγορά εργασίας, ενισχύοντας σημαντικά τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων. Εκτιμήσεις στελεχών της κοινωνικής ασφάλισης αποδίδουν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης των εσόδων στις νέες θέσεις εργασίας και στην ενεργοποίηση αυτού του δυναμικού.
Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι από το 2019 έως σήμερα οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν ήδη μειωθεί κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες, χωρίς να υπονομευθεί η εισπραξιμότητα του συστήματος. Το συνολικό ποσοστό έχει περιοριστεί από 40,56% σε 35,16%, ενώ με τη νέα παρέμβαση εκτιμάται ότι μπορεί να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τόσο την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων όσο και το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.
Η νέα μείωση αναμένεται να προέλθει κυρίως από τον κλάδο υγείας και να αφορά αποκλειστικά τις εργοδοτικές εισφορές. Η λογική πίσω από αυτή την επιλογή είναι ότι η ελάφρυνση των επιχειρήσεων μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για αυξήσεις μισθών και νέες προσλήψεις. Στο παρασκήνιο, μάλιστα, συζητείται η διαμόρφωση ενός άτυπου πλαισίου «ανταλλαγής»: χαμηλότερες επιβαρύνσεις για τους εργοδότες με αντάλλαγμα καλύτερες αποδοχές για τους εργαζόμενους. Ανάλογα με το ύψος της μείωσης, διαφοροποιείται και η σύνθεση της παρέμβασης. Σε περίπτωση περιορισμένης μείωσης κατά 0,5%, το μέτρο θα εστιάσει κυρίως στις εισφορές υγειονομικής κάλυψης. Αν όμως υπάρξει μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο και η μείωση φτάσει το 1%, τότε ενδέχεται να επεκταθεί και σε άλλες εργοδοτικές επιβαρύνσεις, συμπεριλαμβανομένων εισφορών που σχετίζονται με την κατάρτιση και επιμέρους παροχές. Μένει να δούμε τι θα ισχύει εν προκειμένω.
Αντίθετα πάντως, εκτός σχεδιασμού παραμένουν οι εισφορές που συνδέονται άμεσα με τη χρηματοδότηση των συντάξεων, καθώς και εκείνες υπέρ ανεργίας, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες για τη σταθερότητα του συστήματος. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε περίπου 220 εκατ. ευρώ ετησίως για μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα και έως 450 εκατ. ευρώ για μείωση κατά μία μονάδα. Ωστόσο, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι μέρος αυτής της απώλειας θα ανακτηθεί μέσω της αύξησης της απασχόλησης και της ενίσχυσης των μισθών, όπως έχει συμβεί και με προηγούμενες παρεμβάσεις.
Πηγή: www.diaforetiko.gr
