Το κοντέρ του αυτοκινήτου δείχνει συνήθως περισσότερα km/h από την πραγματική ταχύτητα. Δες γιατί συμβαίνει, πόσο μπορεί να αποκλίνει και γιατί το GPS είναι ακριβέστερο.
Κινείσαι στον αυτοκινητόδρομο με 130 km/h, τουλάχιστον σύμφωνα με το κοντέρ. Ανοίγεις όμως το GPS του κινητού και βλέπεις 124 ή 126 km/h. Ποιο από τα δύο λέει την αλήθεια; Η σύντομη απάντηση είναι ότι το GPS βρίσκεται συνήθως πιο κοντά στην πραγματική ταχύτητα. Και όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι το κοντέρ του αυτοκινήτου σου είναι χαλασμένο.
Μία από τις παλαιότερες αρχές παραμένει ίδια: το κοντέρ προτιμά να σου πει ότι πηγαίνεις λίγο πιο γρήγορα παρά λίγο πιο αργά
Στην πραγματικότητα, η απόκλιση είναι σε μεγάλο βαθμό σκόπιμη. Οι κατασκευαστές ρυθμίζουν τα ταχύμετρα έτσι ώστε να έχουν ένα περιθώριο ασφαλείας προς τα πάνω. Και ο λόγος βρίσκεται τόσο στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η ταχύτητα όσο και στη νομοθεσία.
Γιατί το κοντέρ δείχνει περισσότερα km/h; Τα παλαιότερα αυτοκίνητα χρησιμοποιούσαν μηχανικά συστήματα για τη μέτρηση της ταχύτητας, συνήθως μέσω της μετάδοσης και ενός καλωδίου που κατέληγε στο ταχύμετρο.
Με την εξέλιξη των ηλεκτρονικών εμφανίστηκαν αισθητήρες στο κιβώτιο, ενώ στα σύγχρονα αυτοκίνητα η πληροφορία προέρχεται κατά κανόνα από ηλεκτρονικούς αισθητήρες που παρακολουθούν την περιστροφή των τροχών, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων τα δεδομένα των συστημάτων ABS και ESP.
Ο εγκέφαλος του αυτοκινήτου γνωρίζει πόσο γρήγορα περιστρέφονται οι τροχοί και, έχοντας ως δεδομένη την περιφέρειά τους, μετατρέπει αυτή την πληροφορία σε γραμμική ταχύτητα. Το αποτέλεσμα εμφανίζεται στον πίνακα οργάνων σε km/h. Εδώ όμως υπάρχει ένα πρόβλημα: ο τροχός δεν έχει πάντοτε ακριβώς την ίδια ενεργή ακτίνα κύλισης.
Η πίεση των ελαστικών, η θερμοκρασία τους, το φορτίο του αυτοκινήτου και η φθορά του πέλματος μπορούν να μεταβάλλουν ελαφρώς τις πραγματικές διαστάσεις του τροχού. Ακόμη και διαφορετικά ελαστικά της ίδιας ονομαστικής διάστασης μπορούν να δημιουργήσουν μικρές αποκλίσεις. Επομένως, ένα ταχύμετρο που βασίζεται στην περιστροφή των τροχών δεν μπορεί να γνωρίζει με απόλυτη ακρίβεια την πραγματική ταχύτητα του αυτοκινήτου υπό όλες τις συνθήκες.
Ο νόμος δεν επιτρέπει στο κοντέρ να δείχνει λιγότερα Υπάρχει όμως και ένας πολύ σημαντικότερος λόγος. Ο Κανονισμός αρ. 39 της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE) προβλέπει ότι η ταχύτητα που εμφανίζεται στον οδηγό δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από την πραγματική ταχύτητα του αυτοκινήτου. Με απλά λόγια, ένα αυτοκίνητο δεν πρέπει να κινείται πραγματικά με 130 km/h και το ταχύμετρό του να δείχνει 125 km/h.
Η λογική είναι προφανής: Ο οδηγός δεν πρέπει να μπορεί να υπερβεί το όριο ταχύτητας επειδή το ίδιο το αυτοκίνητο τον έκανε να πιστεύει ότι κινείται πιο αργά. Γι’ αυτό οι αυτοκινητοβιομηχανίες ενσωματώνουν ένα περιθώριο προς τα πάνω στη βαθμονόμηση του ταχυμέτρου. Έτσι, στην πράξη, όταν το κοντέρ δείχνει 100 km/h, η πραγματική ταχύτητα μπορεί να είναι για παράδειγμα 96 ή 98 km/h. Και η απόκλιση δεν είναι απαραίτητα ίδια σε όλα τα αυτοκίνητα.
Πόσο μπορεί να «κλέβει» το κοντέρ; Η σχετική ευρωπαϊκή προδιαγραφή προβλέπει συγκεκριμένο ανώτατο περιθώριο μεταξύ πραγματικής και εμφανιζόμενης ταχύτητας. Η βασική σχέση είναι: 0 ≤ V₁ − V₂ ≤ 0,1 × V₂ + 4 km/h, όπου V₁ είναι η ταχύτητα που εμφανίζεται στο ταχύμετρο και V₂ η πραγματική ταχύτητα.
Αυτό σημαίνει ότι με πραγματική ταχύτητα 100 km/h, το ταχύμετρο μπορεί θεωρητικά να δείχνει έως 114 km/h και να εξακολουθεί να βρίσκεται εντός του προβλεπόμενου ορίου. Δεν σημαίνει βέβαια ότι όλα τα αυτοκίνητα «κλέβουν» 14 km/h στα 100 km/h. Συνήθως η απόκλιση είναι αισθητά μικρότερη.
Επιπλέον, η βαθμονόμηση διαφέρει από κατασκευαστή σε κατασκευαστή και από μοντέλο σε μοντέλο. Μικρές διαφοροποιήσεις μπορούν να υπάρχουν ακόμη και ανάμεσα σε δύο ίδια αυτοκίνητα, λόγω ελαστικών, πιέσεων και άλλων παραμέτρων.
Γιατί το GPS είναι πιο ακριβές; Ένα smartphone ή μια εξωτερική συσκευή GPS υπολογίζει την ταχύτητα με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Δεν ενδιαφέρεται για το πόσο γρήγορα περιστρέφονται οι τροχοί. Χρησιμοποιεί τα σήματα των δορυφορικών συστημάτων εντοπισμού θέσης και μπορεί να υπολογίζει την κίνηση του αυτοκινήτου με πολύ μεγάλη ακρίβεια, μεταξύ άλλων μέσω της μεταβολής των σημάτων κατά την κίνηση.
Σε καλές συνθήκες λήψης, η ταχύτητα που εμφανίζει ένα GPS είναι επομένως πολύ κοντά στην πραγματική ταχύτητα του αυτοκινήτου. Δεν είναι τυχαίο ότι στις δοκιμές μέγιστης ταχύτητας και στις απόπειρες επίτευξης ρεκόρ οι κατασκευαστές δεν αρκούνται στην ένδειξη του εργοστασιακού ταχυμέτρου. Χρησιμοποιούν εξειδικευμένα συστήματα GPS και άλλα όργανα ακριβείας για την πιστοποίηση της πραγματικής επίδοσης. Υπάρχει όμως μία σημαντική προϋπόθεση: καλό δορυφορικό σήμα.
Και μέσα σε ένα τούνελ τι γίνεται; Το GPS έχει κι αυτό τους περιορισμούς του. Σε ένα μεγάλο τούνελ, ανάμεσα σε ψηλά κτίρια ή σε σημεία όπου η δορυφορική λήψη είναι ανεπαρκής, η ακρίβειά του μπορεί να μειωθεί σημαντικά ή το σήμα να χαθεί εντελώς. Γι’ αυτό τα εργοστασιακά συστήματα πλοήγησης ορισμένων σύγχρονων αυτοκινήτων χρησιμοποιούν υβριδικές μεθόδους υπολογισμού, συνδυάζοντας τα δεδομένα των δορυφόρων με πληροφορίες από τους αισθητήρες του ίδιου του αυτοκινήτου.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να συνεχίσουν να εκτιμούν τη θέση και την ταχύτητα ακόμη και όταν η δορυφορική κάλυψη δεν είναι ιδανική.
Άρα ποια ένδειξη πρέπει να πιστεύεις; Σε έναν ανοιχτό δρόμο, με σταθερή ταχύτητα και καλό δορυφορικό σήμα, η ένδειξη ενός αξιόπιστου GPS βρίσκεται κατά κανόνα πιο κοντά στην πραγματική ταχύτητα από εκείνη του ταχυμέτρου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιείς το GPS για να κινείσαι μονίμως «στο χιλιοστό» κάτω από το όριο ταχύτητας. Στην πράξη μπορεί να εφαρμόζονται τεχνικές ανοχές κατά τη μέτρηση, όμως αυτές δεν αποτελούν πρόσθετο νόμιμο περιθώριο ταχύτητας για τον οδηγό. Ο ΚΟΚ θεωρεί παράβαση την υπέρβαση του εκάστοτε ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου.
Το σημαντικό είναι κάτι διαφορετικό: η απόκλιση του κοντέρ δεν αποτελεί κατασκευαστικό λάθος. Είναι αποτέλεσμα τόσο των φυσικών περιορισμών της μέτρησης μέσω των τροχών όσο και μιας συνειδητής επιλογής ασφαλείας που υπαγορεύεται από το κανονιστικό πλαίσιο. Και αυτό εξηγεί γιατί, όταν το ταχύμετρο γράφει 130 km/h και το GPS 125 km/h, δεν είναι απαραίτητα το κινητό σου αυτό που κάνει λάθος.
Από το μηχανικό κοντέρ στο αυτοκίνητο που γνωρίζει το όριο Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον στα σύγχρονα αυτοκίνητα, καθώς η ένδειξη της ταχύτητας δεν λειτουργεί πλέον απομονωμένα. GPS, κάμερες αναγνώρισης σημάτων, δεδομένα χαρτογράφησης, ABS/ESP και συστήματα υποβοήθησης οδηγού ανταλλάσσουν συνεχώς πληροφορίες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μάλιστα, τα νέα αυτοκίνητα διαθέτουν πλέον Intelligent Speed Assistance (ISA), το οποίο μπορεί να ενημερώνει τον οδηγό όταν θεωρεί ότι υπερβαίνει το ισχύον όριο.
Φτάσαμε λοιπόν από ένα μηχανικό καλώδιο που γύριζε μια βελόνα σε ένα αυτοκίνητο που γνωρίζει πού βρίσκεται, πόσο γρήγορα κινείται και ποιο είναι -ή τουλάχιστον ποιο πιστεύει ότι είναι- το όριο ταχύτητας. Μόνο που μία από τις παλαιότερες αρχές παραμένει ίδια: το κοντέρ προτιμά να σου πει ότι πηγαίνεις λίγο πιο γρήγορα παρά λίγο πιο αργά.
Πηγή: www.drive.gr
