Του Αντώνη Ζήβα
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γράψει ένα κείμενο, να δημιουργήσει μια εικόνα, να συνθέσει μουσική, να μεταφράσει ένα βιβλίο, να γράψει κώδικα και να αναλύσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα δεδομένα που θα απαιτούσαν ώρες ανθρώπινης εργασίας.
Μπορεί επίσης να μάθει τους κανόνες ενός παιχνιδιού, να προτείνει μια συνταγή, να σχεδιάσει ένα πρόγραμμα γυμναστικής ή να εξηγήσει πώς επισκευάζεται ένα αντικείμενο.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος θα σταματήσει να κάνει όλα αυτά.
Γιατί σε πολλές περιπτώσεις το ζητούμενο δεν είναι απλώς να παραχθεί ένα αποτέλεσμα. Είναι η ίδια η διαδικασία.
Κανείς δεν παίζει κιθάρα επειδή είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος παραγωγής μουσικής.
Κανείς δεν ζωγραφίζει επειδή μια ανθρώπινη ζωγραφιά είναι τεχνικά καλύτερη από μια εικόνα που μπορεί να δημιουργήσει ένας αλγόριθμος σε λίγα δευτερόλεπτα.
Και κανείς δεν πηγαίνει για ψάρεμα επειδή χρειάζεται οπωσδήποτε ψάρια.
Όλα αυτά τα κάνουμε επειδή έχουμε την ανάγκη να δημιουργούμε για την ψυχική μας ευχαρίστηση και την απόκτηση εμπειριών πέρα από τις εργασιακές.
Οι δουλειές που απαιτούν κάτι περισσότερο από «παραγωγή»
Η συζήτηση για την AI και την αγορά εργασίας επικεντρώνεται συχνά στο ποια επαγγέλματα κινδυνεύουν να αυτοματοποιηθούν με αποτέλεσμα να χάνονται θέσεις εργασίας για τους ανθρώπους.
Είναι όμως εξίσου ενδιαφέρον να δούμε ποια χαρακτηριστικά μιας δουλειάς είναι δύσκολο να μετατραπούν σε αλγόριθμο.
Η φυσική παρουσία είναι ένα από αυτά.
Ένας κομμωτής δεν προσφέρει απλώς ένα κούρεμα. Ένας φυσικοθεραπευτής δεν εκτελεί απλώς ένα θεραπευτικό μασάζ.
Ένας δάσκαλος δεν μεταδίδει μόνο πληροφορίες. Ένας μάγειρας σε ένα εστιατόριο δεν παραδίδει απλώς θερμίδες σε ένα πιάτο.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει επαφή, εμπιστοσύνη, κρίση της στιγμής, ανθρώπινη αλληλεπίδραση και φυσικά η πείρα, η προσωπική άποψη και η προσωπικότητα του κάθε ανθρώπου.
Το ίδιο φαγητό μαγειρεμένο με τα ίδια ακριβώς υλικά, την ίδια ποσότητα εάν μαγειρευτεί από δύο διαφορετικούς ανθρώπους θα είναι διαφορετικό στη γεύση.
Μέσα από αυτό το πολύ απλό παράδειγμα καταλαβαίνουμε γιατί ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, ενώ ένας αλγόριθμος μπορεί να διαφέρει ανάλογα του τι αναλαμβάνει, αλλά δεν έχει καμία διαφορά καθώς βασίζεται στις ίδιες εντολές.
Η AI μπορεί να βοηθήσει έναν επαγγελματία.
Δεν μπορεί όμως να αναπαράγει την αλληλεπίδραση, τη συνεργασία και τη κοινή συμμετοχή όταν δύο άνθρωποι βρίσκονται στον ίδιο χώρο δημιουργώντας κάτι, ή απλά ανταλλάσσοντας εμπειρίες και γνώμες μέσα από μία συζήτηση.
Και μετά υπάρχει το χόμπι
Ίσως εδώ βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης.
Όσο περισσότερα πράγματα μπορούν να γίνουν αυτόματα, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνεται η ανάγκη του ανθρώπου να κάνει κάποια πράγματα επίτηδες με τον δύσκολο τρόπο.
Να φτιάξει ένα έπιπλο με τα χέρια του. Να πλέξει. Να ασχοληθεί με την κηπουρική, να μάθει κεραμική, να επισκευάσει ένα παλιό αυτοκίνητο, να μαγειρέψει για φίλους, να παίξει μουσική σε ένα συγκρότημα.
Η μηχανή μπορεί να κάνει πολλά από αυτά γρηγορότερα και ίσως τεχνικά καλύτερα.
Αλλά αυτό ακριβώς είναι το σημείο.
Ο άνθρωπος δεν κάνει ένα χόμπι επειδή θέλει να νικήσει μια μηχανή στην αποδοτικότητα.
Το κάνει επειδή τον ευχαριστεί και θέλει να ζήσει την εμπειρία.
Η μουσική, η ζωγραφική και η χαρά της ατέλειας
Η AI μπορεί να δημιουργήσει ένα τραγούδι μέσα σε δευτερόλεπτα.
Μπορεί να μιμηθεί μουσικά είδη, να γράψει στίχους και να παράγει φωνητικά.
Κι όμως, ένας άνθρωπος που μαθαίνει πιάνο για χρόνια δεν το κάνει επειδή χρειάζεται έναν πιο γρήγορο τρόπο για να ακούσει μουσική.
Το ίδιο ισχύει για τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, τη γλυπτική ή τη χειροτεχνία.
Σε αυτές τις δραστηριότητες η ατέλεια δεν είναι απαραίτητα ελάττωμα. Είναι μέρος της ταυτότητάς και της δημιουργίας τους.
Το μικρό λάθος στην εκτέλεση ενός τραγουδιού, το σημάδι πάνω σε ένα χειροποίητο αντικείμενο, η διαφορετική πινελιά κάθε ζωγράφου είναι ακριβώς αυτό που αποδεικνύει ότι κάποιος άνθρωπος βρισκόταν εκεί.
Εξάλλου η τελειότητα είναι το βαρετό προνόμιο των θεών όπως έγραψε και ο Εντουάρντο Γκαλεάνο.
Οι άνθρωποι είναι απρόβλεπτοι και ξεχωριστοί επειδή ακριβώς δεν είναι τέλειοι και το λάθος είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο κομμάτι της μάθησης.
Ο αθλητισμός δεν γίνεται για να εξοικονομήσουμε χρόνο
Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο αθλητισμός.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλύσει την τεχνική ενός αθλητή, να προβλέψει τραυματισμούς, να σχεδιάσει προπονήσεις και να υπολογίσει αμέτρητες παραμέτρους της απόδοσης.
Δεν μπορεί όμως να αφαιρέσει από τον άνθρωπο την ανάγκη να τρέξει, να κολυμπήσει, τη χαρά να παίξει ποδόσφαιρο ή μπάσκετ.
Γιατί ο σκοπός δεν είναι απλώς το αποτέλεσμα.
Είναι η προσπάθεια, η αδρεναλίνη, ο ανταγωνισμός, η παρέα, η αποτυχία και η ικανοποίηση όταν τελικά κάτι καταφέρνεις ή όταν δεν το καταφέρνεις η ικανοποίηση μέσα από τη συμμετοχή και μόνο.
Η τεχνολογία μπορεί να γίνει εργαλείο, όχι υποκατάστατο της ζωής
Ίσως λοιπόν η πραγματική συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη δεν θα έπρεπε να είναι μόνο πόσα πράγματα μπορεί να κάνει αντί για εμάς.
Θα πρέπει να αφορά και το αντίστροφο: Ποια πράγματα θέλουμε να συνεχίσουμε να κάνουμε εμείς, ακόμη και όταν μια μηχανή μπορεί να τα κάνει καλύτερα;
Εκεί βρίσκεται πιθανότατα ένα από τα πιο ενδιαφέροντα όρια της AI.
Γιατί η τεχνολογία μπορεί να μας απαλλάξει από μέρος της εργασίας, να μας δώσει περισσότερο ελεύθερο χρόνο και να κάνει ευκολότερες αμέτρητες καθημερινές διαδικασίες.
Το τι θα κάνουμε με αυτόν τον χρόνο, όμως, παραμένει δική μας υπόθεση.
Και μπορεί τελικά να επιλέξουμε κάτι εντελώς αντιπαραγωγικό: να πιάσουμε μια κιθάρα, να φυτέψουμε έναν κήπο, να φτιάξουμε κάτι με τα χέρια μας ή απλώς να καθίσουμε με άλλους ανθρώπους και να μιλήσουμε.
Όχι επειδή μια μηχανή δεν μπορεί να το κάνει.
Αλλά επειδή εμείς θέλουμε να το κάνουμε.
Κι εκεί βρίσκεται η διαφορά ανθρώπου και μηχανής: Η μηχανή μπορεί ή δεν μπορεί, ο άνθρωπος όμως θέλει ή δεν θέλει.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το differentnews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
