Η Κουμουνδούρου θέλει να εκπέμψει εικόνα επιστροφής. Πίσω όμως από την οργανωτική ανασυγκρότηση, τα ανοίγματα προς τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο και την προσπάθεια επανασύνδεσης με τους παλιούς ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, έχει αρχίσει ήδη να διαγράφεται η επόμενη μεγάλη εσωκομματική συζήτηση. Πόσο θα διαρκέσει η συλλογική ηγεσία και ποιος θα αναλάβει το τιμόνι όταν κλείσει η μεταβατική περίοδος.
Οι παράλληλες συνεντεύξεις του Νίκου Παππά στη Real News και του Παύλου Πολάκη στην Αυγή της Κυριακής δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αμφιβολίας ως προς την κοινή κατεύθυνση. Οι δύο άνδρες συμφωνούν σχεδόν σε όλα τα βασικά. Αυτόνομη παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές, σκληρή προγραμματική ταυτότητα, επιστροφή στον δημόσιο έλεγχο κρίσιμων υποδομών, απόρριψη συμφωνιών κορυφής χωρίς πολιτικό περιεχόμενο και προσπάθεια ανάκτησης των ψηφοφόρων που απομακρύνθηκαν μετά το 2023.
Η σημαντικότερη πολιτική είδηση, ωστόσο, βρίσκεται αλλού.
Ο Πολάκης χαρακτηρίζει χωρίς περιστροφές τη σημερινή συλλογική ηγεσία «αναγκαία προσωρινή λύση» και ξεκαθαρίζει ότι «δεν είναι σίγουρα ένα μοντέλο που μπορεί να λειτουργήσει για πολύ καιρό». Στην πράξη, βάζει δημόσια ημερομηνία λήξης στο μεταβατικό σχήμα, χωρίς βεβαίως να προσδιορίζει ημερομηνία.
Και αμέσως μετά περιγράφει τι πρέπει να ακολουθήσει. «Συμπαγής, ισχυρή ηγεσία», με καθαρό πολιτικό στίγμα, χωρίς διγλωσσίες, ασάφειες και στρογγυλέματα.
Στην πολιτική, τέτοιες διατυπώσεις σπάνια είναι ουδέτερες.
Το «αόρατο νήμα» Παππά – Πολάκη – Δούρου
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η επιλογή του Πολάκη να κατονομάσει τον Νίκο Παππά και τη Ρένα Δούρου ως τα δύο πρόσωπα με τα οποία τον συνδέει ένα «αόρατο νήμα» από την περίοδο της διακυβέρνησης 2015-2019 έως σήμερα.
Η συγκεκριμένη φράση έχει την δική της βαρύτητα καθώς ο Πολάκης σχηματίζει πολιτικά έναν πυρήνα στελεχών που διεκδικεί τη συνέχεια του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ και ταυτόχρονα επιχειρεί να εμφανιστεί ως η δύναμη που κράτησε το κόμμα όρθιο μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις.
Παππάς, Πολάκης και Δούρου έχουν διαφορετικές πολιτικές διαδρομές και διαφορετικά ακροατήρια. Στη σημερινή συγκυρία, όμως, συνδέονται από ένα κοινό στοίχημα. Να αποτρέψουν την περαιτέρω συρρίκνωση και να οικοδομήσουν ξανά έναν κομματικό μηχανισμό που θα μπορεί να σταθεί αυτόνομα στις κάλπες.
Το αν αυτή η τριγωνική ισορροπία θα παραμείνει λειτουργική όταν ανοίξει το ζήτημα της επόμενης ηγεσίας είναι άλλο θέμα.
Για την ώρα, η κοινή τους ανάγκη είναι ισχυρότερη από τις πιθανές μελλοντικές διαφοροποιήσεις.
Ο Παππάς χτίζει κόμμα, ο Πολάκης ζητά ηγεσία
Οι δύο συνεντεύξεις, πάντως, αποκαλύπτουν και μια διαφορά ρόλων.
Ο Νίκος Παππάς μιλά περισσότερο ως γραμματέας κόμματος και επιμένει στην οργανωτική ανασυγκρότηση, στα ψηφοδέλτια, στις εκλογικές επιτροπές, στην επιστροφή στελεχών και ψηφοφόρων, στην ανάγκη ο ΣΥΡΙΖΑ να δείξει ότι είναι «εδώ» και ότι θα είναι παρών στις εκλογές.
Η δική του αφήγηση είναι αφήγηση επανασυσπείρωσης.
Ο Πολάκης, αντιθέτως, μιλά περισσότερο ως άνθρωπος που θέλει να ορίσει την πολιτική φυσιογνωμία της επόμενης περιόδου. Δεν αρκείται στο οργανωτικό ζήτημα. Λέει ευθέως ότι ο κόσμος δεν πρόκειται να επιστρέψει επειδή το κόμμα «οργανώθηκε καλύτερα». Ζητά καθαρή πολιτική γραμμή, έντονη κρατική παρέμβαση, σύγκρουση με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και σαφή πολιτική ηγεσία.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν περιμένει πια τον Τσίπρα
Ταυτόχρονα, το κόμμα επιχειρεί να κάνει κάτι που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε σχεδόν αδύνατο. Να αυτονομηθεί πολιτικά από τον Αλέξη Τσίπρα. Ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ δεν περιορίζεται να πει ότι ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε διαφορετική πολιτική πορεία. Τονίζει ότι αποχώρησε από το κόμμα, ότι προχώρησε σε «πολύ επιθετικές δηλώσεις» εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ και ότι απέρριψε τη συνεργασία.
Πρόκειται για ιδιαίτερα ηχηρή τοποθέτηση αν ληφθεί υπόψη η μακρά πολιτική σχέση των δύο ανδρών.
Ακόμη σημαντικότερο, ο Παππάς επιχειρεί πλέον να δικαιολογήσει την πολιτική απόσταση όχι με προσωπικούς όρους, αλλά με ιδεολογικούς. Επικαλείται τις θέσεις της ΕΛ.Α.Σ. για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και τη μείωση του ΦΠΑ και ουσιαστικά υποστηρίζει ότι η νέα πορεία Τσίπρα εδράζεται σε διαφορετικές πολιτικές επιλογές.
Ο Πολάκης ενισχύει την ίδια εικόνα, κάνοντας λόγο για «σοβαρές πολιτικές διαφωνίες» με θέσεις που έχουν παρουσιαστεί από τον χώρο της ΕΛ.Α.Σ.
Το μήνυμα είναι σαφές. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει πλέον να εμφανίζεται ως το κόμμα που περιμένει την επιστροφή του πρώην αρχηγού του.
Θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να υπάρξει και μετά από αυτόν.
Η μεγάλη δεξαμενή των απογοητευμένων
Εκεί ακριβώς εντάσσεται και το προσκλητήριο προς τους παλιούς ψηφοφόρους.
Ο Παππάς επαναφέρει με ένταση την έννοια του «σπιτιού». Λέει στους πολίτες που πικράθηκαν το 2023 και το 2024 ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει αυτοκριτική, παραδέχεται τα λάθη του και ότι «το σπίτι τους είναι εδώ».
Η φράση «το χρώμα του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει κόκκινο» συμπυκνώνει την προσπάθεια επανακαθορισμού της ταυτότητας.
Μετά από χρόνια κατά τα οποία το κόμμα αναζητούσε ισορροπίες ανάμεσα στην Αριστερά, την Κεντροαριστερά και τον χώρο του Κέντρου, η σημερινή ηγετική ομάδα φαίνεται να ποντάρει σε σαφέστερη ιδεολογική ταυτότητα.
Το εκλογικό στοίχημα είναι προφανές. Ένα μεγάλο τμήμα των ανθρώπων που ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ στο παρελθόν δεν πήγε απαραίτητα σε άλλο κόμμα. Αποσύρθηκε, απογοητεύτηκε ή μετακινήθηκε στην αδιευκρίνιστη ψήφο.
Η Κουμουνδούρου θεωρεί ότι εκεί βρίσκεται η πρώτη ύλη της επιστροφής.
Προοδευτικές συνεργασίες χωρίς «λευκή επιταγή»
Το άνοιγμα προς άλλες δυνάμεις παραμένει στο τραπέζι, αλλά με διαφορετικούς όρους.
Ο Παππάς απευθύνει ευθέως κάλεσμα στη Νέα Αριστερά, σε οικολογικές κινήσεις, στο ΠΡΑΤΤΩ του Νίκου Κοτζιά, σε στελέχη και πολίτες που απομακρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Η φόρμουλα, όμως, δεν είναι ισότιμη συγκόλληση υπαρχόντων κομματικών μηχανισμών.
Η βασική θέση του είναι ότι «μόνο η ενδυνάμωση του ΣΥΡΙΖΑ» μπορεί να αλλάξει τον εκλογικό χάρτη και να κάνει εφικτή μια πλατιά προοδευτική συνεργασία.
Ο Πολάκης είναι ακόμη πιο προσεκτικός. Διαπιστώνει ότι ΠΑΣΟΚ, ΕΛ.Α.Σ. και Νέα Αριστερά δεν εμφανίζονται σήμερα πρόθυμοι για προεκλογική συμμαχία και απορρίπτει τόσο τις «μεταγραφές» όσο και τις ευκαιριακές συμφωνίες κορυφής.
Ουσιαστικά, και οι δύο λένε το ίδιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να περιμένει να σωθεί μέσω μιας συμμαχίας. Πρέπει πρώτα να ξαναγίνει ο ίδιος πολιτικά χρήσιμος και εκλογικά υπολογίσιμος.
Μόνο τότε θα έχει διαπραγματευτική ισχύ.
Το πρόγραμμα γίνεται τεστ συμμαχιών
Στην προσπάθεια αυτή, η οικονομική ατζέντα παίζει κεντρικό ρόλο.
Δημόσιος έλεγχος στη ΔΕΗ και στα ΕΛΠΕ, παρέμβαση στον τραπεζικό τομέα, ενίσχυση του ΕΣΥ, δημόσιο πανεπιστήμιο και αναδιανομή αποτελούν τη βάση που επαναλαμβάνουν και τα δύο στελέχη.
Ο Παππάς προσθέτει μείωση ΦΠΑ, επιστροφή του υπερπλεονάσματος στην κοινωνία και πρόγραμμα 15.000 νέων κατοικιών τον χρόνο.
Ο Πολάκης ανεβάζει περισσότερο τον τόνο, βάζοντας στο τραπέζι δημόσιο έλεγχο συστημικής τράπεζας, βαθιές τομές στη Δικαιοσύνη και σύγκρουση με τη διαπλοκή και την υπερσυγκέντρωση οικονομικής ισχύος.
Όποιος θέλει συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει, σύμφωνα με τη νέα γραμμή, να απαντήσει συγκεκριμένα σε ζητήματα δημόσιου ελέγχου, φορολογίας, κοινωνικού κράτους και παραγωγικού μοντέλου.
Η εποχή των γενικών εκκλήσεων για «ενότητα του προοδευτικού χώρου» φαίνεται να υποχωρεί.
Το επόμενο συνέδριο μπορεί να κρύβει τη μεγάλη σύγκρουση
Όλα αυτά οδηγούν αναπόφευκτα στο ερώτημα της ηγεσίας.
Σήμερα, Παππάς, Πολάκης και Δούρου έχουν λόγους να συνυπάρχουν. Η πολιτική και εκλογική πίεση επιβάλλει ενότητα, η οργανωτική ανασυγκρότηση απαιτεί χρόνο και κανένα στέλεχος δεν έχει συμφέρον να ανοίξει πρόωρα έναν νέο κύκλο εσωστρέφειας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ζήτημα έχει κλείσει.
Το αντίθετο.
Από τη στιγμή που ένας από τους βασικούς πυλώνες της σημερινής κατάστασης δηλώνει δημόσια ότι η συλλογική ηγεσία είναι προσωρινή, η συζήτηση έχει ουσιαστικά αρχίσει.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε θα θεωρήσει η Κουμουνδούρου ότι ολοκληρώθηκε η περίοδος έκτακτης ανάγκης.
Πριν από τις εθνικές εκλογές; Μετά τις κάλπες; Σε συνέδριο που θα κληθεί να επικυρώσει τη νέα φυσιογνωμία του κόμματος;
Η απάντηση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις δημοσκοπήσεις και από το εάν η σημερινή επανεκκίνηση παράξει εκλογική δυναμική.
Αν ο ΣΥΡΙΖΑ αρχίσει να ανακάμπτει, το ερώτημα «ποιος μπορεί να τον οδηγήσει παραπάνω» θα τεθεί με μεγαλύτερη ένταση.
Αν παραμείνει καθηλωμένος, τότε το αίτημα για ισχυρή ενιαία ηγεσία μπορεί να μετατραπεί πολύ γρηγορότερα σε εσωκομματική πίεση.
Για την ώρα, η Κουμουνδούρου επιχειρεί το δυσκολότερο. Να χτίσει ξανά κόμμα χωρίς να ανοίξει ταυτόχρονα μάχη αρχηγίας.
Όμως στις δηλώσεις των κορυφαίων στελεχών της φαίνεται ήδη η επόμενη πράξη.
Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να περάσει από την περίοδο της διάλυσης στην περίοδο της ανασυγκρότησης. Και, αν καταφέρει να επιβιώσει πολιτικά, η αμέσως επόμενη σύγκρουση δεν θα αφορά πλέον το αν θα υπάρχει.
Θα αφορά το ποιος θα τον οδηγήσει.
Πηγή: www.newsit.gr
