3 Σεπτεμβρίου, 2026
DifferentNews.gr
Τεχνολογία

Musango: Το 210 εκατ. ετών απολίθωμα που ξεκλειδώνει τα μυστικά της εξέλιξης των δεινοσαύρων

Ένα νέο είδος δεινοσαύρου, που περιπλανιόταν στην Αφρική πριν από περίπου 210 εκατομμύρια χρόνια, έφερε στο φως διεθνής ομάδα επιστημόνων στη λίμνη Καρίμπα της Ζιμπάμπουε.

Μετά από οκτώ χρόνια επίπονης ανασκαφής και ανάλυσης απολιθωμάτων, ο Musango matusadonaensis πήρε επισήμως το όνομά του σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο, ανοίγοντας ένα νέο παράθυρο σε μια κρίσιμη περίοδο της προϊστορίας και αναδεικνύοντας το ανεκμετάλλευτο παλαιοντολογικό δυναμικό της Αφρικής.

Το όνομα «Musango», που στην τοπική γλώσσα Shona σημαίνει «ζωή στην άγρια φύση», αποτελεί τόσο αναφορά στην απομακρυσμένη περιοχή όπου ανακαλύφθηκε ο δεινόσαυρος, όσο και φόρο τιμής στον οδηγό άγριας φύσης που προστάτευσε τους επιστήμονες από τα επικίνδυνα ζώα της περιοχής κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Ο Musango, περιπλανιόταν στα ποτάμια και τα ρέματα της αρχαίας υπερ-ηπείρου Gondwana πριν από περίπου 210 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Ύστερη Τριαδική περίοδο. Ο Musango ήταν δίποδος και ανήκε στους πρώιμους συγγενείς των μακρύλαιμων δεινοσαύρων, όπως ο Διπλόδοκος, γνωστούς ως σαυροποδόμορφα. Το δείγμα που ανακαλύφθηκε στη λίμνη Καρίμπα το 2018 εκτιμάται ότι είχε μήκος περίπου 4,5 μέτρα και ζύγιζε 222 κιλά. Όταν πέθανε, σε ηλικία περίπου οκτώ ετών, είχε σχεδόν ολοκληρώσει την ανάπτυξή του.

οστο

Εκτιμάται ότι πρόκειται για φυτοφάγο ή παμφάγο που τρέφονταν με φυτά των παρόχθιων περιοχών, αν και δεν είναι δυνατό να διευκρινιστεί προς το παρόν με βεβαιότητα έως ότου ανακαλυφθεί το κρανίο του. Ενώ βρέθηκαν οστά από τη σπονδυλική στήλη, τα πλευρά, τα χέρια, τα πόδια και τα πέλματα, στον χώρο δεν εντοπίστηκε το κεφάλι, το οποίο μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή ενός είδους και τις αισθήσεις του.

Δεύτερη μεγάλη ανακάλυψη στην ίδια περιοχή μέσα σε λίγα χρόνια

Εξερευνώντας τα πιο απομακρυσμένα άκρα του πάρκου, περίπου 50 χιλιόμετρα μακριά από την πλησιέστερη πόλη, η διεθνής ομάδα χρησιμοποίησε ένα τοπικό ποταμόπλοιο ως κινητό εργαστήριο, μεταβαίνοντας σε μικρότερα σκάφη για να πραγματοποιήσει το συχνά τρομακτικό ταξίδι προς και από την ακτή.

δεινο

«Δεν έχω δει ποτέ στη ζωή μου τόσους πολλούς ιπποπόταμους», θυμάται ο επικεφαλής του ταξιδιού και εκ των συγγραφέων της μελέτης Jonah Choiniere . «Ήταν κάπως τρομακτικό, αλλά και μια εκπληκτική εμπειρία άγριας φύσης, κάτι που συνήθως δεν βιώνουμε ως παλαιοντολόγοι», συμπληρώνει.

Ωστόσο, ο κίνδυνος απέφερε επιστημονική ανταμοιβή. Το Musango σηματοδότησε τη δεύτερη σημαντική ανακάλυψη της ομάδας στην περιοχή, μετά την αποκάλυψη του στενού συγγενή Musankwa sanyatiensis. Τα δύο είδη θα συνυπήρχαν μαζί με δίπνοοι ιχθύες και φυτοσαύρους που μοιάζουν με κροκόδειλους, των οποίων τα απολιθώματα βρέθηκαν επίσης στην περιοχή.

Τέτοια ευρήματα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας για τους ειδικούς που επιδιώκουν να ανακαλύψουν περαιτέρω μυστικά της περιόδου, κατά την οποία οι πρώτοι δεινόσαυροι εξελίχθηκαν σε κυρίαρχες δυνάμεις του οικοσυστήματος. 

Πρόκειται για μια εποχή ιδιαίτερα δύσκολη στη μελέτη για τους παλαιοντολόγους, καθώς ελάχιστα μέρη στη Γη διατηρούν τόσο παλιά πετρώματα, και πολύ λίγα από αυτά περιέχουν απολιθώματα. Ωστόσο περιοχές στη Νότια Αφρική, όπως η λίμνη Καρίμπα, είναι γεμάτες από λεκάνες ιζηματογενών πετρωμάτων που, καθώς συσσωρεύουν λάσπη και άμμο, συντηρούν καλύτερα τα αρχαία οστά.

Ως αποτέλεσμα, οι νέες ανακαλύψεις έχουν ήδη αρχίσει να αναθεωρούν όσα ήταν μέχρι σήμερα γνωστά για αυτή την κομβική περίοδο, γεγονός που έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στον επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης και επικεφαλής του τμήματος απολιθωμένων σπονδυλωτών στο βρετανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, Πολ Μπάρετ.

«Πάντα πιστεύαμε ότι οι δεινόσαυροι σε αυτό το σημείο θα είναι παρόμοιοι με εκείνους που συναντάμε στην υπόλοιπη Νότια Αφρική αλλά αποδεικνύεται ότι όσο περισσότερο τους μελετάμε, τόσο περισσότερο διαφέρουν και υπάρχει τεράστιο δυναμικό εκεί που δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί πλήρως» αναφέρει ο Μπάρετ. 

Εδώ όμως προκύπτει το ερώτημα γιατί χρειάστηκε τόσος πολύς χρόνος για να αναγνωριστούν οι προϊστορικές δυνατότητες της Ζιμπάμπουε; Ούτε ο Μπάρετ ούτε ο Τζόνα Σοϊνιέρ, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής Συγκριτικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Βιτβάτερσραντ στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, είναι σίγουροι. Ωστόσο και οι δύο προτείνουν θεωρίες ως προς το γιατί η Ζιμπάμπουε και άλλες περιοχές της Αφρικής έχουν ιστορικά μελετηθεί ελάχιστα σε σύγκριση με τοποθεσίες στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

δινο2

Η δυσπρόσιτη τοποθεσία πολλών σημαντικών σημείων μελέτης σε ολόκληρη την ήπειρο αποτελεί έναν παράγοντα, ο οποίος δημιουργεί υλικοτεχνικές προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση, ενώ μειώνει και την πιθανότητα οι ντόπιοι ή οι ιδιώτες να ανακαλύψουν τυχαία πιθανά ευρήματα.

Παράγοντες εκτός του επιστημονικού πεδίου ενδέχεται επίσης να έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Στη Ζιμπάμπουε, ο εμφύλιος πόλεμος για την ανεξαρτησία που ξεκίνησε το 1964 και διήρκεσε έως το 1979 είχε επιπτώσεις που διήρκεσαν δεκαετίες στην παλαιοντολογία της χώρας, σύμφωνα με τη θεωρία του Μπάρετ, καθώς η μετανάστευση πολλών επιστημόνων στη Νότια Αφρική οδήγησε σε απώλεια εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού, η οποία αργεί να ανακτηθεί.

«Η Νότια Αφρική, γενικά, έχει διαδραματίσει δυσανάλογα σημαντικό ρόλο στην κατανόηση της προέλευσης των κύριων ομάδων των δεινοσαύρων, και αυτό εκτείνεται σε ένα τεράστιο χρονικό εύρος», υπογραμμίζει ο Σοϊνιέρ.

Η ομάδα σχεδιάζει ήδη να επιστρέψει πίσω στη λίμνη Καρίμπα στις αρχές του 2027, και οι Μπάρετ και Σοϊνιέρ είναι αισιόδοξοι ότι η προσπάθειά τους να «συμπληρώσουν τον παλαιοντολογικό χάρτη» της Νότιας Αφρικής μπορεί να συμβάλει στην έναρξη μιας έντονης δραστηριότητας έρευνας για τα απολιθώματα στη Ζιμπάμπουε.

Στις προηγούμενες ερευνητικές αποστολές συμμετείχαν επιστήμονες, ερευνητές και μεταπτυχιακοί φοιτητές από τη χώρα, μεταξύ των οποίων και από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Ζιμπάμπουε, το οποίο θα φιλοξενήσει τον Musango και άλλα είδη που ανακαλύφθηκαν στο έδαφος της χώρας.

«Υπάρχει πραγματικά ένα τεράστιο, ανανεωμένο ενδιαφέρον για την πραγματοποίηση εργασιών εκεί. Πιστεύω ότι αυτές οι ανακαλύψεις είναι 100% η κορυφή του παγόβουνου» δήλωσε ο Σοϊνιέρ.

Πηγή: skai.gr

Πηγή: www.skai.gr

Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να μπορούμε να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες cookie αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώριση σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και η βοήθεια της ομάδας μας να κατανοήσει ποιες ενότητες του ιστότοπου θεωρείτε πιο ενδιαφέρουσες και χρήσιμες.