Την ελπίδα για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης εξέφρασε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος από τη Ρώμη, αποκαλύπτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη νέες, «ενθαρρυντικές συνομιλίες» με την Τουρκία. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας, ο οποίος ολοκλήρωσε σήμερα, Τετάρτη (28.10.2026), την πενθήμερη επίσκεψή του στην Ιταλία, προσευχήθηκε το πρωί στον τάφο του Πάπα Φραγκίσκου, προτού επισκεφθεί το Ινστιτούτο Οριεντάλε.
Μιλώντας στο Ινστιτούτο Οριεντάλε του Ποντιφικού Γρηγοριανού Πανεπιστημίου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνέδεσε την προσωπική του διαδρομή με την ιστορία των σχέσεων Ορθοδόξων και Καθολικών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Όπως υπογράμμισε, η επαναλειτουργία της αποτελεί ζήτημα καθοριστικής σημασίας για το μέλλον της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ενώ αναφέρθηκε και στις πρόσφατες επαφές του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την κυβέρνηση της Τουρκίας.
«Η θεολογική σχολή είναι ο χώρος στον οποίο μια εκκλησία ετοιμάζει το μέλλον της», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «κλείνοντάς την, σημαίνει ότι καθιστάς αβέβαιο το μέλλον της Εκκλησίας».
Ο κ. Βαρθολομαίος εμφανίστηκε, ωστόσο, αισιόδοξος για τις προοπτικές επαναλειτουργίας της Σχολής, αναφερόμενος στις συνομιλίες που διεξάγονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
«Σήμερα, όμως, μπορούμε να μιλάμε όχι μόνον για πληγή αλλά και για ελπίδα. Πρόσφατα συναντηθήκαμε με τον πρόεδρο της Τουρκίας και το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρίσκεται σε νέες και ενθαρρυντικές συνομιλίες με το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και με το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης», ανέφερε.
«Υποδεχόμαστε αυτή την εξέλιξη με ειλικρινή ευγνωμοσύνη και ενθαρρύνουμε κάθε έναν που εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση να φέρει την προσπάθεια σε πέρας», πρόσθεσε.
Η επιστροφή στο Ινστιτούτο όπου σπούδασε πριν από 60 χρόνια
Η επίσκεψη στο Ινστιτούτο Οριεντάλε είχε ιδιαίτερο συμβολισμό για τον Οικουμενικό Πατριάρχη, καθώς εκεί είχε πραγματοποιήσει τις μεταπτυχιακές του σπουδές και είχε αποκτήσει διδακτορικό στο Κανονικό Δίκαιο.
Το ίδρυμα διοργάνωσε ειδική έκθεση αφιερωμένη στη φοίτησή του, ενώ του απένειμε τιμητικό μετάλλιο.
Κατά τη διάρκεια της διάλεξής του, ο κ. Βαρθολομαίος αναφέρθηκε στα τρία χρόνια που έζησε στη Ρώμη, υπενθυμίζοντας ότι είχε τη δυνατότητα να σπουδάσει χάρη σε υποτροφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Θυμήθηκε, μάλιστα, ότι τα μαθήματα στο Ινστιτούτο πραγματοποιούνταν στα λατινικά, γλώσσα την οποία, όπως είπε, κατάφερε να μάθει μέσα σε μόλις δύο μήνες.
Η περίοδος εκείνη συνέπεσε με μια ιστορική καμπή στις σχέσεις των δύο Εκκλησιών. Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο Πάπας Παύλος ΣΤ΄ συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα το 1964, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση των αναθεμάτων του 1054, η οποία πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα στη Ρώμη και στην Κωνσταντινούπολη στις 7 Δεκεμβρίου 1965.
«Ήμουν ένας φοιτητής, όταν ο πάγος εννέα αιώνων άρχισε να λιώνει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης, περιγράφοντας το κλίμα εκείνης της εποχής.
Η προσευχή του Οικουμενικού Πατριάρχη στον τάφο του Πάπα Φραγκίσκου
Νωρίτερα, ο κ. Βαρθολομαίος είχε επισκεφθεί τη Βασιλική της Αγίας Μαρίας της Μεγίστης στη Ρώμη, όπου προσευχήθηκε στον τάφο του Πάπα Φραγκίσκου, με τον οποίο είχε αναπτύξει στενή προσωπική σχέση και συνεργασία.
Στην ομιλία του στο Ινστιτούτο Οριεντάλε έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον εκλιπόντα Ποντίφικα, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του για τη φιλία τους.
«Ευχαριστούμε τον Πάπα Φραγκίσκο, τον φίλο του οποίου τον τάφο προσκυνήσαμε σήμερα το πρωί», ανέφερε.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαρίστησε επίσης τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, ο οποίος του είχε δώσει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει τις σπουδές του στη Ρώμη, καθώς και τους καθηγητές που τον δίδαξαν.
«Πριν από σχεδόν εξήντα χρόνια, ένα Σάββατο πριν από τα Χριστούγεννα, ένας νεαρός διάκονος υποστήριξε εδώ τη διατριβή του, χωρίς να γνωρίζει πού θα τον οδηγούσε ο Θεός», ανέφερε, ανατρέχοντας στην προσωπική του πορεία.
«Φαντάστηκε μια έδρα στη Χάλκη. Ο Θεός του έδωσε αντ’ αυτού τον Θρόνο του Αγίου Ανδρέα», πρόσθεσε, περιγράφοντας τη διαδρομή που τον οδήγησε στην ηγεσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
«Προσευχόμαστε ο Κύριος να ανοίξει σύντομα ξανά τις πύλες της Χάλκης»
Ολοκληρώνοντας τη διάλεξή του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης επανήλθε στο ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, εκφράζοντας την προσδοκία να υποδεχθεί και πάλι φοιτητές.
«Προσευχόμαστε ο Κύριος να ανοίξει σύντομα ξανά τις πύλες της Χάλκης, ώστε οι νέοι μας να σπουδάσουν εκεί όπως εμείς κάποτε σπουδάζαμε εδώ», δήλωσε.
Παράλληλα, απηύθυνε μήνυμα για την ενότητα της Ορθοδοξίας και την περαιτέρω προσέγγιση με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.
«Προσευχόμαστε οι Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες να ανακαλύψουν ξανά τον κοινό θησαυρό των κανόνων τους. Προσευχόμαστε οι δύο αδελφές Εκκλησίες μας, οι οποίες συνδέονται με τόσους πολλούς κοινούς κανόνες, να μοιραστούν ξανά μια μέρα το ίδιο Ποτήρι», υπογράμμισε.
Κλείνοντας, εξέφρασε την ευχή το Ινστιτούτο Οριεντάλε να συνεχίσει να αποτελεί «ένα σχολείο της Χριστιανικής Ανατολής, έναν τόπο συνάντησης και ένα σπίτι», αναδεικνύοντας τη σημασία του.
