Τα ολοένα και χαμηλότερα επίπεδα νερού στους μεγάλους ποταμούς της Γερμανίας, αποτέλεσμα των υψηλών θερμοκρασιών και της παρατεταμένης ξηρασίας, προκαλούν νέα προβλήματα στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων και δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στη βιομηχανία.
Χαρακτηριστική είναι η εικόνα στον Ρήνο, όπου η στάθμη του νερού έχει υποχωρήσει κατά πολύ, σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορευματικούς «διαδρόμους» της Γερμανίας, καθώς διασχίζει την καρδιά της βιομηχανικής της παραγωγής, περνώντας από εργοστάσια αυτοκινήτων, χημικές βιομηχανίες και μεγάλα λιμάνια, ενώ συνδέει τη χώρα με τα ολλανδικά λιμάνια.
Η χαμηλή στάθμη του νερού περιορίζει δραστικά την ποσότητα φορτίου που μπορούν να μεταφέρουν τα ποταμόπλοια, αυξάνοντας τα ναύλα και εντείνοντας τις πιέσεις προς τη γερμανική κυβέρνηση για άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο υπουργός Μεταφορών της Γερμανίας, Στέφεν Μπίλγκερ, συναντήθηκε προ ημερών (6.8.2026) στη Βόννη με εκπροσώπους της βιομηχανίας, ναυτιλιακών εταιρειών και λιμανιών, προκειμένου να συζητηθούν οι επιπτώσεις της κρίσης.
Όπως ανέφερε, στον Ρήνο, στον Δούναβη και στον Έλβα, όπου κανονικά μεταφέρονται χιλιάδες τόνοι εμπορευμάτων, πλέον τα πλοία μπορούν να μεταφέρουν μόνο ένα κλάσμα του συνηθισμένου φορτίου τους.
Ο Ρήνος διαχειρίζεται περίπου το 80% της εσωτερικής πλωτής εμπορευματικής κίνησης της Γερμανίας, σύμφωνα με όσα είπε ο οικονομολόγος της ING Ρίκο Λούμαν. Κάθε χρόνο, περίπου 285 εκατ. τόνοι εμπορευμάτων μεταφέρονται μέσω του ποταμού, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος του οικονομικού κινδύνου από την υποχώρηση της στάθμης του νερού.
Μάλιστα, ο επικεφαλής της γερμανικής ένωσης εσωτερικής ναυσιπλοΐας, Γενς Σβάνεν, προειδοποίησε ότι η ξηρασία εμφανίστηκε πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο και ότι το 2026 ενδέχεται να εξελιχθεί σε «γεγονός που συμβαίνει μία φορά στον αιώνα». Η ένωση ζητά, μεταξύ άλλων, να επιταχυνθούν οι εργασίες για την εμβάθυνση των πλωτών τμημάτων του Ρήνου, ώστε να μπορούν τα πλοία να μεταφέρουν μεγαλύτερα φορτία.
Στο 1/3 η μεταφορική ικανότητα
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη γίνει αισθητές στη βιομηχανία. Το λιμάνι του Ντούισμπουργκ, στην καρδιά της βιομηχανικής περιοχής του Ρουρ, αναφέρει ότι η δυνατότητα φόρτωσης των πλοίων έχει υποχωρήσει περίπου στο ένα τρίτο των κανονικών επιπέδων.
Η εξέλιξη αυτή αναγκάζει τις επιχειρήσεις να μεταφέρουν φορτία σε μικρότερα πλοία, αλλά και να στρέφονται στις οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές, οι οποίες όμως είναι ακριβότερες και αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικούς περιορισμούς.
Ιδιαίτερα έντονο είναι το πρόβλημα στον κλάδο πετρελαίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φορτία περιορίζονται στους 300 – 400 τόνους για δεξαμενόπλοια μήκους 110 μέτρων, με αποτέλεσμα να απαιτούνται πολύ περισσότερα δρομολόγια για τη μεταφορά των ίδιων ποσοτήτων.
Το αυξημένο κόστος αποτυπώνεται πλέον και στις τιμές των ναύλων. Για τη μεταφορά πετρελαϊκών προϊόντων από την Καρλσρούη προς τα παράκτια λιμάνια του Άμστερνταμ, του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας, οι τιμές έχουν φτάσει τα 200 ευρώ ανά τόνο τον Αύγουστο.
Για τη γερμανική βιομηχανία, το νέο πλήγμα έρχεται σε ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία, καθώς πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό κόστος, έντονο διεθνή ανταγωνισμό και αμερικανικούς δασμούς.
Η Thyssenkrupp έχει ήδη στραφεί σε πλοία με μικρότερο βύθισμα, προκειμένου να συνεχίσει τη μεταφορά πρώτων υλών και τελικών προϊόντων μέσω του Ρήνου. Αντίστοιχες κινήσεις κάνει και η BASF, η οποία διαθέτει τεράστιο συγκρότημα χημικής παραγωγής στο Λούντβιχσχαφεν, νοτιότερα του Ντούισμπουργκ, στις όχθες του Ρήνου.
Η Covestro, που δραστηριοποιείται στην παραγωγή εξειδικευμένων χημικών προϊόντων, αναφέρει ότι οι διαταραχές στις ποτάμιες μεταφορές επηρεάζουν ήδη την εφοδιαστική αλυσίδα και την παραγωγή σε ορισμένες εγκαταστάσεις της. Παράλληλα, η Shell αυξάνει τη χρήση αποθηκευτικών χώρων και επιχειρεί να μεταφέρει μέρος των φορτίων της μέσω σιδηροδρόμων, οδικών δικτύων ή αγωγών.
Ακριβότερες οι εναλλακτικές μεταφορές
Η γερμανική κυβέρνηση εξετάζει μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, μεταξύ των οποίων και η άρση της απαγόρευσης κυκλοφορίας φορτηγών τις Κυριακές και τις αργίες, ώστε μέρος του μεταφορικού έργου που σήμερα πραγματοποιείται μέσω των ποταμών να μεταφερθεί στους δρόμους.
Ωστόσο, η μεταφορά των φορτίων από τα ποτάμια στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο δεν είναι ούτε εύκολη ούτε φθηνή. Η Γερμανία αντιμετωπίζει ήδη χρόνια έλλειψη οδηγών φορτηγών, ενώ οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Την ίδια στιγμή, το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας βρίσκεται υπό έντονη πίεση, με τις υποδομές να αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια προβλήματα χωρητικότητας.
Το οικονομικό αποτύπωμα της ξηρασίας θα μπορούσε να είναι σημαντικό. Ο οικονομολόγος της ING Κάρστεν Μπρέτσκι εκτιμά ότι η ξηρασία του 2018 αφαίρεσε περίπου 0,3% από την ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας. Όπως προειδοποιεί, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερες φέτος.
Και αυτό γιατί τα χαμηλότερα επίπεδα του Ρήνου εμφανίζονται συνήθως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο, ενώ φέτος η στάθμη έχει ήδη υποχωρήσει σε πρωτοφανή επίπεδα, την ώρα που οι προβλέψεις δεν δείχνουν σημαντικές βροχοπτώσεις.
Η εξέλιξη δημιουργεί έναν ακόμη πονοκέφαλο για τη γερμανική οικονομία, η οποία μόλις έχει επιστρέψει σε μέτρια ανάπτυξη μετά από παρατεταμένη περίοδο στασιμότητας. Χωρίς ουσιαστική αλλαγή των καιρικών συνθηκών ή άμεσες παρεμβάσεις στις υποδομές και τις μεταφορές, η παρατεταμένη ξηρασία κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα ακόμη σημαντικό κόστος για τη γερμανική βιομηχανία και την οικονομική ανάπτυξη.
Πηγή: www.newsit.gr
