Νέα δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA προσφέρουν τις πιο σαφείς μέχρι σήμερα ενδείξεις ότι ένας νάνος γαλαξίας συγχωνεύθηκε με τον νεαρό Γαλαξία μας, κατά τα πρώτα στάδια της εξέλιξής του.
Η ανακάλυψη πηγαίνει την επιστημονική γνώση για την ιστορία του Γαλαξία μας, Milky Way, 1,8 δισεκατομμύρια χρόνια πιο πίσω σε σχέση με ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Astronomy.
Ο Γαλαξίας μας σήμερα είναι τεράστιος σπειροειδής, στον οποίο φιλοξενούνται εκατοντάδες δισεκατομμύρια άστρα. Ωστόσο, δεν είχε ανέκαθεν αυτό το μέγεθος. Μεγάλωσε σχηματίζοντας νέα άστρα από τα νέφη αερίων του, αλλά και «συλλέγοντας» αστέρες, αέριο και σκοτεινή ύλη από άλλους γαλαξίες μέσω διαδοχικών συγχωνεύσεων.
Η πιο πρόσφατη μεγάλη συγχώνευση στην ιστορία του Γαλαξία μας αφορά τον νάνο γαλαξία του Τοξότη (Sagittarius), μια διαδικασία που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 6 δισεκατομμύρια χρόνια και συνεχίζεται ακόμη.
Ανατρέχοντας ακόμη πιο πίσω στον χρόνο, οι ερευνητές είχαν διαπιστώσει ότι ο Γαλαξίας μας «κατάπιε» έναν ακόμη νάνο γαλαξία, τον Gaia-Sausage-Enceladus, πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Η αρχαία αυτή συγχώνευση επηρέασε σημαντικά τη δομή του δίσκου των άστρων του Γαλαξία μας. Ανάμεσα στις δύο αυτές μεγάλες συγχωνεύσεις συνέβησαν και άλλες, μικρότερης κλίμακας.
Ωστόσο, η ιστορία του Γαλαξία μας δεν σταματά εκεί.
Τόσο οι παρατηρήσεις όσο και οι προσομοιώσεις είχαν υποδείξει ότι είχε προηγηθεί μία ακόμη μεγάλη συγχώνευση, αν και οι λεπτομέρειες του γεγονότος παρέμεναν αντικείμενο έντονης επιστημονικής συζήτησης.
Τώρα, το Hubble εντόπισε σαφείς αποδείξεις για μια ακόμη παλαιότερη συγχώνευση, η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια, μόλις 2 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
«Το σπίτι μας είναι ο Γαλαξίας, όμως δεν γνωρίζουμε πώς χτίστηκε», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Ντάβιντε Μασάρι, από το Αστροφυσικό και Διαστημικό Παρατηρητήριο της Μπολόνια στην Ιταλία.
«Σε αυτή τη μελέτη ανακαλύπτουμε από πού προήλθε η πρώτη σημαντική παρτίδα “τούβλων”: από έναν νάνο γαλαξία που ονομάζουμε LKH», πρόσθεσε.
«Αρχαιολογικοί χώροι» στο Σύμπαν
Τεράστιες αστρονομικές έρευνες και δεδομένα υψηλής ακρίβειας από διαστημικές αποστολές, όπως η αποστολή Gaia του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια των επιστημόνων να ανασυνθέσουν την ιστορία του Γαλαξία μας.
Όσο όμως οι ερευνητές προσπαθούν να κοιτάξουν βαθύτερα στο παρελθόν του, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διαπιστώσουν τι ακριβώς συνέβη.
Όταν ο Γαλαξίας μας ήταν ακόμη νέος, ήταν μικρότερος και είχε μέγεθος πολύ πιο κοντά σε εκείνο των γαλαξιών με τους οποίους αλληλεπιδρούσε. Παράλληλα, ήταν πολύ πιο χαοτικός, ενώ τα ίχνη των αρχαίων συγχωνεύσεων είναι πιθανό να έχουν εξαφανιστεί κατά τη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών.
Σε αυτό το «θολό» κομμάτι του παρελθόντος έστρεψε το βλέμμα του το Hubble.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το τηλεσκόπιο για να μελετήσουν ορισμένα από τα σφαιρωτά σμήνη του Γαλαξία μας — τεράστιες, περίπου σφαιρικές συγκεντρώσεις από δεκάδες χιλιάδες έως και εκατομμύρια άστρα.
Τα σφαιρωτά σμήνη περιλαμβάνουν μερικά από τα αρχαιότερα άστρα του Γαλαξία μας και μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα είδος «κοσμικών αρχαιολογικών χώρων», διατηρώντας ίχνη άστρων που προέρχονταν από άλλους γαλαξίες και ενσωματώθηκαν στον δικό μας.
«Χάρη στην υψηλή ανάλυση και το βάθος των παρατηρήσεων του Hubble, μπορέσαμε να μετρήσουμε την ηλικία και τη μεταλλικότητα αυτών των σμηνών με πρωτοφανή ακρίβεια», δήλωσε η Κιάρα Ζερμπινάτι, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια.
Σε συνδυασμό με τις μετρήσεις της Gaia, τα δεδομένα επέτρεψαν στους ερευνητές να ξεχωρίσουν έναν πληθυσμό σφαιρωτών σμηνών που διαφέρει από τους υπόλοιπους.
«Αυτά είναι τα σμήνη που γεννήθηκαν στον LKH και μας δείχνουν πότε αυτός ο γαλαξίας καταβροχθίστηκε από τον δικό μας, αλλά και πόσο μεγάλος ήταν», εξήγησε.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε παρατηρήσεις του Hubble από 39 σφαιρωτά σμήνη στην εσωτερική περιοχή του Γαλαξία μας, σε απόσταση περίπου 20.000 ετών φωτός.
Στην περιοχή αυτή αναμενόταν να έχουν διατηρηθεί στοιχεία από τις αρχαιότερες συγχωνεύσεις του Γαλαξία.
Οι επιστήμονες περίμεναν να βρουν σφαιρωτά σμήνη που είχαν σχηματιστεί μέσα στον νεαρό Γαλαξία, αλλά και σμήνη που είχαν ενσωματωθεί σε αυτόν από τον νάνο γαλαξία Gaia-Sausage-Enceladus πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.
Με τη βοήθεια των εξαιρετικά ευαίσθητων παρατηρήσεων του Hubble, οι ερευνητές προσδιόρισαν με ακρίβεια την ηλικία κάθε σμήνους και τη μεταλλικότητά του, δηλαδή την αφθονία στοιχείων βαρύτερων από το ήλιο.
Η ανάλυση αποκάλυψε έναν τρίτο πληθυσμό σφαιρωτών σμηνών στις εσωτερικές περιοχές του Γαλαξία.
Τα συγκεκριμένα σμήνη ήταν παλαιότερα από εκείνα που ενσωματώθηκαν στον Γαλαξία κατά τη συγχώνευση με τον Gaia-Sausage-Enceladus, αλλά νεότερα από τα σμήνη που είχαν σχηματιστεί στον ίδιο τον Γαλαξία — ανεξάρτητα από τη μεταλλικότητά τους.
Το συμπέρασμα ήταν ότι προέρχονταν από μια διαφορετική και ακόμη παλαιότερη συγχώνευση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο Γαλαξίας μας απορρόφησε τότε έναν νάνο γαλαξία που περιείχε άστρα συνολικής μάζας περίπου 500 εκατομμυρίων φορές μεγαλύτερης από τη μάζα του Ήλιου. Πρόκειται για ένα σημαντικό ποσοστό της μάζας που είχε ο Γαλαξίας μας εκείνη την εποχή.
Οι επιστήμονες ονόμασαν τον νάνο γαλαξία Low-energy-Kraken-Heracles (LKH), προς τιμήν τριών προηγούμενων ερευνητικών εργασιών που είχαν υποστηρίξει την υπόθεση μιας τόσο πρώιμης συγχώνευσης στην ιστορία του Γαλαξία μας.
Μια ανακάλυψη που αλλάζει την εικόνα για τον Γαλαξία μας
Μια τόσο μεγάλη συγχώνευση σε τόσο πρώιμο στάδιο της δημιουργίας του Γαλαξία έχει σημαντικές συνέπειες για την κατανόηση της εξέλιξής του.
«Ορισμένες προηγούμενες μελέτες υποστήριζαν ότι τα πρώτα στάδια της εξέλιξης του Γαλαξία μας καθορίστηκαν αποκλειστικά από άστρα που γεννήθηκαν μέσα στον ίδιο τον Γαλαξία», σημείωσε ο Μασάρι.
«Εδώ δείξαμε ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άστρα που γεννήθηκαν σε εξωτερικούς γαλαξίες», πρόσθεσε.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να συνεχίσει την προσπάθεια ανασύνθεσης της ιστορίας του Γαλαξία μας, μελετώντας τα σφαιρωτά του σμήνη, με στόχο να καταγράψει και να χαρακτηρίσει όλες τις μεγάλες συγχωνεύσεις που έχει βιώσει ο γαλαξίας μας κατά τη διάρκεια της κοσμικής ιστορίας.
«Το Hubble παρατηρεί σφαιρωτά σμήνη που δεν είχαν μελετηθεί ποτέ στο παρελθόν και αυτό θα μας βοηθήσει να χαρακτηρίσουμε τα γεγονότα συγχώνευσης που βρίσκονται πολύ πίσω στον χρόνο, στην ιστορία του Γαλαξία μας», δήλωσε ο Φερνάντο Αγκουάδο-Αγέλετ, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Βίγο και το Πανεπιστήμιο της Λα Λαγούνα στην Ισπανία.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το differentnews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
Πηγή: www.skai.gr
