Η φόρτιση στο σπίτι αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πρακτικό πλεονέκτημα ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Επιστρέφεις, το συνδέεις στην παροχή και το επόμενο πρωί ξεκινάς με την ενέργεια που χρειάζεσαι, χωρίς αναμονή σε δημόσιο φορτιστή και χωρίς να αλλάζεις το καθημερινό σου πρόγραμμα. Παράλληλα, η οικιακή φόρτιση παραμένει κατά κανόνα απλούστερη και οικονομικότερη από τη συστηματική χρήση δημόσιων ταχυφορτιστών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αρκεί να αγοράσεις το πρώτο wallbox που θα βρεις και να το βιδώσεις στον τοίχο.
Η σωστή φόρτιση στο σπίτι δεν ξεκινά από την πρίζα. Ξεκινά από τις σωστές αποφάσεις
Ανάμεσα στις υποσχέσεις των κατασκευαστών, στις συμβουλές των social media και στις διαφορετικές ανάγκες κάθε ηλεκτρικής εγκατάστασης, είναι εύκολο να πληρώσεις για ισχύ που δεν πρόκειται να αξιοποιήσεις ή, ακόμη χειρότερα, να υποτιμήσεις τις δυνατότητες και τους περιορισμούς του σπιτιού σου.
Άλλοι επιλέγουν έναν υπερβολικά ισχυρό φορτιστή, άλλοι ανακαλύπτουν εκ των υστέρων ότι χρειάζονται επαύξηση ισχύος και κάποιοι φορτίζουν καθημερινά με τρόπο που δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό όφελος.
Αυτά είναι τα πέντε βασικά λάθη που πρέπει να αποφύγεις κατά την εγκατάσταση οικιακού φορτιστή, συν ένα ακόμη που μπορεί να σου γλιτώσει αρκετά χρήματα.
Λάθος Νο 6: Επιλέγεις wallbox πριν ελέγξεις την ηλεκτρική εγκατάσταση
Είναι ίσως το συχνότερο λάθος. Πολλοί ξεκινούν συγκρίνοντας φορτιστές, ισχύ, εφαρμογές και τιμές, χωρίς να έχουν εξετάσει προηγουμένως τι μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει η παροχή του σπιτιού τους.
Η πρώτη ερώτηση, όμως, δεν είναι «ποιο wallbox να αγοράσω;», αλλά «πόση ισχύ μπορώ να διαθέσω με ασφάλεια για τη φόρτιση;».
Η απάντηση εξαρτάται από το αν η παροχή είναι μονοφασική ή τριφασική, τη συμφωνημένη ισχύ, την κατάσταση του ηλεκτρικού πίνακα, τη διατομή και το μήκος των καλωδίων, αλλά και από τα υπόλοιπα ενεργοβόρα φορτία του σπιτιού. Θερμοσίφωνας, φούρνος, κλιματιστικά και αντλία θερμότητας μπορεί να λειτουργούν ταυτόχρονα με το αυτοκίνητο, αυξάνοντας σημαντικά τη συνολική απαίτηση.
Σε παλαιότερα κτίρια ενδέχεται να απαιτούνται επεμβάσεις στον πίνακα ή ακόμη και επαύξηση της ισχύος της παροχής. Επιπλέον, η εγκατάσταση υποδομής φόρτισης σε υφιστάμενη ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να γνωστοποιείται στον ΔΕΔΔΗΕ, ενώ μέσω της ίδιας διαδικασίας υποβάλλεται και ενδεχόμενο αίτημα επαύξησης ισχύος.
Πριν από οποιαδήποτε αγορά, χρειάζεται λοιπόν αυτοψία από αδειούχο ηλεκτρολόγο, ώστε να διαπιστωθεί τι μπορεί να υποστηρίξει η εγκατάσταση με ασφάλεια και πόσο θα κοστίσουν τυχόν απαραίτητες εργασίες.
Στο ίδιο στάδιο αξίζει να ελέγξεις και τη συνδεσιμότητα του wallbox. Η δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου, προγραμματισμού και παρακολούθησης της κατανάλωσης είναι χρήσιμη, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις επικαλύπτεται με τις λειτουργίες της εφαρμογής του αυτοκινήτου. Δεν χρειάζεται να πληρώσεις δύο φορές για την ίδια δυνατότητα.
Λάθος Νο 5: Πιστεύεις ότι περισσότερα kW σημαίνουν πάντοτε ταχύτερη φόρτιση
Στη φόρτιση ισχύει συχνά το «όσο περισσότερο τόσο καλύτερα». Όχι όμως πάντοτε.
Η πραγματική ταχύτητα φόρτισης με εναλλασσόμενο ρεύμα δεν καθορίζεται μόνο από το wallbox, αλλά και από τον ενσωματωμένο φορτιστή του αυτοκινήτου. Εάν το όχημα μπορεί να δεχτεί έως 11 kW AC, δεν πρόκειται να φορτίσει με 22 kW, ακόμη κι αν συνδεθεί σε αντίστοιχα ισχυρό wallbox.
Το ίδιο ισχύει για ένα μοντέλο που περιορίζεται στα 7,4 kW. Ο ισχυρότερος φορτιστής μπορεί να αποτελεί επένδυση για κάποιο μελλοντικό αυτοκίνητο, δεν θα αλλάξει όμως τον χρόνο φόρτισης του σημερινού.
Για έναν οδηγό που καλύπτει 30 έως 80 km ημερησίως, ένα μονοφασικό wallbox 7,4 kW είναι συνήθως περισσότερο από αρκετό. Σε οκτώ ώρες μπορεί θεωρητικά να μεταφέρει έως περίπου 59 kWh από το δίκτυο, ποσότητα πολλαπλάσια από αυτή που καταναλώνεται στις περισσότερες καθημερινές μετακινήσεις.
Αντίστοιχα, τα 11 kW έχουν ουσιαστικό νόημα όταν υπάρχει τριφασική παροχή, όταν το αυτοκίνητο μπορεί να τα αξιοποιήσει και όταν απαιτείται συχνά η αναπλήρωση μεγάλης ποσότητας ενέργειας μέσα σε περιορισμένο χρόνο.
Πριν πληρώσεις λοιπόν για τη μεγαλύτερη δυνατή ισχύ, έλεγξε τον ενσωματωμένο φορτιστή του αυτοκινήτου, την ημερήσια απόσταση που καλύπτεις και πόσες ώρες παραμένει σταθμευμένο τη νύχτα. Ο ΔΕΔΔΗΕ επισημαίνει επίσης ότι ο χρόνος φόρτισης εξαρτάται τόσο από την ισχύ του σημείου όσο και από τα χαρακτηριστικά του συστήματος φόρτισης.
Λάθος Νο 4: Προσπαθείς να κάνεις οικονομία στην εγκατάσταση
Ένα wallbox δεν είναι ακόμη μία οικιακή ηλεκτρική συσκευή. Μπορεί να τραβά υψηλό ηλεκτρικό φορτίο συνεχόμενα επί πολλές ώρες και σχεδόν κάθε βράδυ.
Για τον λόγο αυτό, χρειάζεται ανεξάρτητη γραμμή κατάλληλης διατομής, σωστά επιλεγμένες ασφάλειες, κατάλληλη διαφορική προστασία, σωστή γείωση και προστασία από υπερτάσεις όπου απαιτείται. Η επιλογή των υλικών εξαρτάται από τον ίδιο τον φορτιστή, την εγκατάσταση και τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
Η πρόχειρη σύνδεση σε υπάρχουσα γραμμή ή η χρήση ακατάλληλου καλωδίου μπορεί να προκαλέσει υπερθέρμανση, πτώσεις τάσης, συνεχείς διακοπές ή ακόμη και κίνδυνο πυρκαγιάς. Και φυσικά, μια μη σύννομη εγκατάσταση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα σε περίπτωση ζημιάς και εμπλοκής ασφαλιστικής εταιρείας.
Η εξοικονόμηση μερικών εκατοντάδων ευρώ δεν έχει ιδιαίτερο νόημα όταν αφορά μια εγκατάσταση που θα λειτουργεί καθημερινά επί χρόνια και θα τροφοδοτεί ένα από τα ακριβότερα περιουσιακά στοιχεία του νοικοκυριού.
Η σωστά εγκατεστημένη μονάδα είναι εκείνη που, μετά την τοποθέτησή της, απλώς κάνει τη δουλειά της χωρίς να χρειάζεται να την ξανασκεφτείς.
Λάθος Νο 3: Υποτιμάς τη χρησιμότητα ενός έξυπνου wallbox
Οι πρώτοι οικιακοί φορτιστές περιορίζονταν ουσιαστικά στο να τροφοδοτούν το αυτοκίνητο. Τα σύγχρονα wallbox μπορούν να κάνουν πολύ περισσότερα.
Ένα έξυπνο σύστημα μπορεί να προγραμματίζει τη φόρτιση σε συγκεκριμένες ώρες, να καταγράφει την κατανάλωση και να προσαρμόζει αυτόματα την ισχύ του ανάλογα με τα υπόλοιπα ηλεκτρικά φορτία του σπιτιού.
Η τελευταία λειτουργία, γνωστή ως δυναμική διαχείριση φορτίου, είναι ιδιαίτερα σημαντική. Όταν, για παράδειγμα, λειτουργούν ταυτόχρονα ο θερμοσίφωνας και η ηλεκτρική κουζίνα, το wallbox μπορεί να μειώσει προσωρινά την ισχύ φόρτισης ώστε να μην ξεπεραστεί το όριο της παροχής. Όταν η κατανάλωση του σπιτιού πέσει, ανεβάζει ξανά αυτόματα την ισχύ.
Έτσι μπορεί να αποφευχθεί μια ακριβή επαύξηση παροχής, χωρίς ο οδηγός να χρειάζεται να ασχολείται διαρκώς με το πότε λειτουργεί κάθε συσκευή.
Η δυνατότητα προγραμματισμού είναι επίσης χρήσιμη για την αξιοποίηση ωρών μειωμένης χρέωσης ή δυναμικών τιμολογίων. Ως «έξυπνος» χαρακτηρίζεται άλλωστε επίσημα ο φορτιστής που προσφέρει δυνατότητα διαχείρισης της ισχύος φόρτισης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται το ακριβότερο και πιο προηγμένο μοντέλο. Ένας οδηγός με μικρές καθημερινές διαδρομές και άνετη ηλεκτρική παροχή μπορεί να εξυπηρετηθεί και από μια απλούστερη λύση.
Ένας εντελώς «τυφλός» φορτιστής, όμως, ενδέχεται να περιορίσει τις επιλογές σου στο μέλλον, ιδιαίτερα καθώς εξελίσσονται τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας και τεχνολογίες όπως το V2H και το V2G.
Λάθος Νο 2: Φορτίζεις καθημερινά την μπαταρία στο 100%
Για πολλούς νέους οδηγούς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, το 100% λειτουργεί ψυχολογικά όπως το γεμάτο ρεζερβουάρ. Αφού το αυτοκίνητο βρίσκεται στην πρίζα, γιατί να μη φορτιστεί πλήρως;
Επειδή τις περισσότερες ημέρες απλώς δεν χρειάζεται.
Οι περισσότερες μπαταρίες ιόντων λιθίου επιβαρύνονται περισσότερο όταν παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε πολύ υψηλό ή πολύ χαμηλό επίπεδο φόρτισης. Για καθημερινή χρήση, ένα όριο γύρω στο 80% αποτελεί συνήθως μια ισορροπημένη επιλογή ανάμεσα στη διαθέσιμη αυτονομία και στη μακροχρόνια διατήρηση της μπαταρίας.
Δεν υπάρχει, βέβαια, κανένας λόγος να φοβάσαι το 100%. Η πλήρης φόρτιση είναι χρήσιμη πριν από ένα μεγάλο ταξίδι, αρκεί ιδανικά η αναχώρηση να ακολουθεί σύντομα και το αυτοκίνητο να μη μένει σταθμευμένο για ημέρες με γεμάτη μπαταρία.
Υπάρχουν επίσης σημαντικές εξαιρέσεις. Σε ορισμένα αυτοκίνητα με μπαταρία LFP ο κατασκευαστής συνιστά περιοδική φόρτιση στο 100%, κυρίως για τη σωστή βαθμονόμηση του συστήματος διαχείρισης της μπαταρίας. Σε κάθε περίπτωση, υπερισχύουν πάντοτε οι οδηγίες του κατασκευαστή του συγκεκριμένου μοντέλου.
Το λάθος, επομένως, δεν είναι η περιστασιακή φόρτιση στο 100%. Είναι να γίνεται μηχανικά κάθε βράδυ, ακόμη κι όταν την επόμενη ημέρα πρόκειται να χρησιμοποιήσεις μόλις το 10% ή το 20% της διαθέσιμης ενέργειας.
Λάθος Νο 1: Θεωρείς δεδομένο ότι χρειάζεσαι wallbox
Κι όμως, ο «καλύτερος» φορτιστής μπορεί να είναι εκείνος που τελικά δεν χρειάζεται να αγοράσεις.
Ένας οδηγός plug-in hybrid ή ενός αποδοτικού ηλεκτρικού αυτοκινήτου που καλύπτει λίγα χιλιόμετρα καθημερινά μπορεί να εξυπηρετηθεί από μια ειδική, ενισχυμένη γραμμή χαμηλότερης ισχύος, σχεδιασμένη για παρατεταμένη φόρτιση.
Με ισχύ περίπου 2,3 έως 3,0 kW, μια τέτοια εγκατάσταση μπορεί μέσα σε δέκα ώρες να αντλήσει θεωρητικά 23 έως 30 kWh από το δίκτυο. Ύστερα από τις απώλειες φόρτισης, η ενέργεια που φτάνει στην μπαταρία είναι μικρότερη, αλλά μπορεί και πάλι να αντιστοιχεί σε περισσότερα από 100 ή ακόμη και 150 km πραγματικής αυτονομίας, ανάλογα με την κατανάλωση του αυτοκινήτου.
Το χαμηλότερο κόστος αγοράς και εγκατάστασης αποτελεί σαφές πλεονέκτημα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αρκεί οποιαδήποτε παλιά πρίζα σούκο ή ότι η εγκατάσταση μπορεί να γίνει πρόχειρα και χωρίς έλεγχο.
Η γραμμή πρέπει να είναι αποκλειστική, σωστά προστατευμένη και ελεγμένη από αδειούχο ηλεκτρολόγο. Πολύπριζα, μπαλαντέζες και φθαρμένες πρίζες δεν έχουν θέση στην καθημερινή φόρτιση ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Επομένως, το ερώτημα δεν είναι αν το wallbox αποτελεί πάντοτε την καλύτερη λύση. Είναι αν η ταχύτερη φόρτιση, οι έξυπνες λειτουργίες και η πρόσθετη ασφάλεια και ευκολία που προσφέρει δικαιολογούν το κόστος για τη δική σου χρήση.
Η σωστή λύση δεν είναι απαραίτητα η μεγαλύτερη
Ο καλύτερος οικιακός φορτιστής δεν είναι υποχρεωτικά ο ισχυρότερος, ο ακριβότερος ή εκείνος με τις περισσότερες λειτουργίες. Είναι αυτός που ταιριάζει στο αυτοκίνητο, στην ηλεκτρική εγκατάσταση, στο ημερήσιο πρόγραμμα και στις πραγματικές ανάγκες του οδηγού.
Καθώς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποκτούν μεγαλύτερες μπαταρίες, τα τιμολόγια ενέργειας γίνονται πιο σύνθετα και οι δυνατότητες αμφίδρομης φόρτισης πλησιάζουν σταδιακά την ευρεία εφαρμογή, η επιλογή ενός σωστά μελετημένου και διαχειρίσιμου συστήματος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η οικιακή φόρτιση μπορεί να κάνει τη χρήση ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου εντυπωσιακά εύκολη. Αρκεί η εγκατάσταση να σχεδιαστεί με βάση όσα πραγματικά χρειάζεσαι και όχι όσα υπόσχεται το μεγαλύτερο νούμερο στο κουτί.
Πηγή: www.drive.gr
