Οι διαπραγματεύσεις για τον νέο 7ετή προϋπολογισμό της ΕΕ (2028-2034) έχουν ήδη ξεκινήσει, με τις διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών να παραμένουν έντονες ως προς το συνολικό ύψος του.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου ζήτησε από την Ιρλανδία, που ανέλαβε καθήκοντα την 1η Ιουλίου, να επιταχύνει τις προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας έως τα τέλη του 2026, ώστε να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία το 2027 και να ξεκινήσει η εφαρμογή του προϋπολογισμού από το 2028.
Η διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων γίνεται με βάση την πρόταση της Κομισιόν από πέρυσι τον Ιούλιο και Σεπτέμβριο για μία σημαντική αύξηση των δαπανών σε σχεδόν 2 τρισ. ευρώ από περίπου 1,2 – 1,3 τρισ. ευρώ στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο (2021-2027).
Η Κυπριακή Προεδρία φέρεται, σύμφωνα με το Euronews, να πρότεινε τη μείωση των δαπανών του προϋπολογισμού κατά 32,8 δισ. ευρώ ή περίπου 2% σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν, η οποία προκάλεσε την αντίδραση χωρών του Βορρά -Γερμανίας, Ολλανδίας, Αυστρίας, Δανίας Φινλανδίας και Σουηδίας- που ζητούν σημαντική μείωση του προτεινόμενου προϋπολογισμού.
Η Γερμανία -που είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη καθαρή εισφορά στον κοινό προϋπολογισμό- φέρεται να επιδιώκει ακόμη μεγαλύτερη μείωση, έως και 400 δισ. ευρώ, επικαλούμενη την ανάγκη συγκράτησης των εθνικών εισφορών, οι οποίες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 50 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με το Reuters.
Σε πραγματικούς όρους, ωστόσο, αν δηλαδή αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, ο προτεινόμενος από την Κομισιόν προϋπολογισμός 2028-2034 δεν είναι τόσο μεγαλύτερος από της περιόδου 2021-2027. Σε σταθερές τιμές 2025, οι δαπάνες για την επόμενη προγραμματική περίοδο είναι της τάξης των 1,7 τρισ. ευρώ, ενώ σε αυτές περιλαμβάνονται και 134 δισ. ευρώ για αποπληρωμή χρεολυσίων από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης (Next Generation EU), άρα δεν αφορούν στη χρηματοδότηση νέων δαπανών.
Είναι φανερό ότι η πρόταση της Κυπριακής Προεδρίας δεν ικανοποίησε τις «φειδωλές χώρες» του Βορρά, οι οποίες πιέζουν για περαιτέρω περικοπές, με την τελική μάχη να αναμένεται να δοθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Ο Πολωνός Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό της ΕΕ, Πιοτρ Σεραφίν, προειδοποίησε πάντως τις χώρες του Βορρά ότι ένας «φειδωλός προϋπολογισμός δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι είναι μοντέρνος», καθώς υπάρχει ο κίνδυνος ότι πρώτα θα περικοπούν οι δαπάνες σε νέες και επιτακτικές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η άμυνα και η ενεργειακή ασφάλεια. Πρόσθεσε, επίσης, ότι σε τελική ανάλυση, ένας ψαλιδισμένος προϋπολογισμός δεν θα στοιχίσει λιγότερο στους Ευρωπαίους φορολογούμενους καθώς μία σειρά δαπανών του θα πρέπει ούτως ή άλλως να πραγματοποιηθούν σε εθνικό επίπεδο, αλλά με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα.
Η αύξηση του προϋπολογισμού στην πρόταση της Κομισιόν προκύπτει κυρίως από νέες δαπάνες σε τομείς που η Ευρώπη αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις, όπως η ενίσχυση της άμυνας και της ανταγωνιστικότητάς της σε μία περίοδο που υφίσταται μεγάλες πιέσεις στο εμπόριο τόσο από τις ΗΠΑ όσο και κυρίως από την Κίνα.
Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει δαπάνες περίπου 500 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Για την ασφάλεια της (άμυνα και διαστημική δραστηριότητα) προβλέπονται 131 δισ. ευρώ, ποσό που είναι πενταπλάσιο σε σχέση με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, ενώ 175 δισ. ευρώ προβλέπονται για τη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων μέσω του Horizon Europe και 67,4 διβ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση και τη στροφή της βιομηχανίας σε καθαρή ενέργεια.
Για τη στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) προβλέπονται 300 δισ. ευρώ και για τις πολιτικές συνοχής -μέσω κυρίως των αναπτυξιακών ταμείων (ΕΣΠΑ) και του Κοινωνικού Ταμείου- προβλέπονται άλλα 450 δισ. ευρώ.
Μία καινοτομία της νέας πρότασης της Κομισιόν είναι η ενοποίηση όλων των δαπανών για τη συνοχή, τον αγροτικό τομέα και τη μετανάστευση σε ένα «Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης» (National and Regional Partnership Plan) για κάθε χώρα, σε μία αντιστοιχία με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, που θα συνδέει τις επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις. Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η Ελλάδα δικαιούται συνολικά ένα ποσό 49,2 δισ. ευρώ για την 7ετία 2028-2034 για αυτό το ευρύτερο Σχέδιο της Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης.
Ο προϋπολογισμός της Κομισιόν προβλέπει και 182 δισ. ευρώ για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ, δηλαδή για αναπτυξιακή βοήθεια σε τρίτες χώρες, ανθρωπιστική βοήθεια και τη διεύρυνσή της, ενώ σε 104 δις. ευρώ ανέρχονται οι δαπάνες για τη διοικητική λειτουργία της ΕΕ.
Πηγή: www.newsit.gr
