Πιο απαιτητική γίνεται η διαδρομή για την επίτευξη του στόχου στο ΑΕΠ το 2026 μετά τα στοιχεία του α’ τριμήνου, καθώς το φαινόμενο του carry over στην ανάπτυξη δείχνει ότι η ελληνική οικονομία πρέπει να ανεβάσει ταχύτητα στα επόμενα τρίμηνα.
Με βάση τα εποχικά διορθωμένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ΑΕΠ σε όρους όγκου αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση στο α’ τρίμηνο του 2026 και μόλις κατά 0,2% σε σχέση με το δ’ τρίμηνο του 2025. Η επίδοση αυτή κρατά την ελληνική οικονομία σε θετικό έδαφος, αλλά δεν θέτει ερώτημα αν ο ετήσιος στόχος ανάπτυξης 2,4% έχει ήδη μπει σε ασφαλή τροχιά.
Το κρίσιμο στοιχείο βρίσκεται στο carry over, δηλαδή στη «στατιστική μεταφορά» ανάπτυξης που αφήνει το επίπεδο του ΑΕΠ στο ξεκίνημα της χρονιάς. Με απλά λόγια, αν το ΑΕΠ παρέμενε αμετάβλητο στα επόμενα τρία τρίμηνα, δηλαδή αν η οικονομία δεν είχε καμία επιπλέον τριμηνιαία άνοδο από εδώ και πέρα, η ανάπτυξη στο σύνολο του 2026 θα διαμορφωνόταν περίπου στο 1,2%.
Η απόσταση από τον στόχο
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι περίπου η μισή διαδρομή προς τον στόχο του 2,4% δεν έχει καλυφθεί από τη δυναμική του α’ τριμήνου. Για να επιτευχθεί η επίσημη πρόβλεψη, τα επόμενα τρίμηνα θα πρέπει να κινηθούν σε υψηλότερο μέσο επίπεδο από αυτό που καταγράφηκε στην αρχή του έτους.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το εποχικά διορθωμένο ΑΕΠ σε σταθερές τιμές 2020 διαμορφώθηκε στα 51,684 δισ. ευρώ στο α’ τρίμηνο του 2026. Ο μέσος όρος του 2025 ήταν περίπου 51,069 δισ. ευρώ. Αν το επίπεδο των 51,684 δισ. ευρώ διατηρούνταν μέχρι το τέλος της χρονιάς, ο ετήσιος ρυθμός θα έβγαινε κοντά στο 1,2%.
Για να προκύψει ανάπτυξη 2,4% στο σύνολο του έτους, ο μέσος όρος του ΑΕΠ για το 2026 θα πρέπει να ανέβει περίπου στα 52,294 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το β’, γ’ και δ’ τρίμηνο θα πρέπει, κατά μέσο όρο, να κινηθούν περίπου 1,6% υψηλότερα από το επίπεδο του α’ τριμήνου. Σε όρους συνεχούς τριμηνιαίας πορείας, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για μέσο ρυθμό κοντά στο 0,8% ανά τρίμηνο από εδώ και πέρα.
Τι σημαίνει πρακτικά
Προφανώς, η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι ο στόχος έχει ήδη χαθεί. Σημαίνει όμως ότι το υπόλοιπο της χρονιάς πρέπει να δώσει ισχυρότερη συνεισφορά από εκείνη που φάνηκε στο πρώτο τρίμηνο, διότι το 0,2% σε τριμηνιαία βάση είναι χαμηλό σημείο εκκίνησης, ιδίως όταν ο ετήσιος στόχος στηρίζεται σε πιο δυναμική πορεία της οικονομίας.
Το βάρος πέφτει κυρίως στις επενδύσεις, οι οποίες σε ετήσια βάση αυξήθηκαν κατά 12,1%, αλλά σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο μειώθηκαν κατά 2,5%. Αν η επενδυτική άνοδος συνεχιστεί μόνο ως αποτέλεσμα ευνοϊκής σύγκρισης με το περσινό πρώτο τρίμηνο, δεν αρκεί καθώς χρειάζεται να φανεί και σε διαδοχική τριμηνιαία αύξηση μέσα στο 2026.
Ανάλογη σημασία για την ελληνική οικονομία έχει και η κατανάλωση. Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1% σε ετήσια βάση, ενώ η κατανάλωση των νοικοκυριών κινήθηκε ακόμη πιο ήπια, με αύξηση 0,7%. Σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, η κατανάλωση των νοικοκυριών έμεινε ουσιαστικά στάσιμη. Αυτό περιορίζει την άμεση ώθηση στο ΑΕΠ, σε μια περίοδο όπου ο στόχος απαιτεί πιο σταθερή εσωτερική ζήτηση.
Μικρότερη, αλλά όχι αμελητέα, είναι και η σημασία του εξωτερικού τομέα. Οι εξαγωγές κινήθηκαν θετικά σε ετήσια βάση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν οριακά. Ωστόσο, το βασικό ζήτημα είναι αν στα επόμενα τρίμηνα θα υπάρξει αρκετή νέα παραγωγή ώστε ο μέσος όρος του 2026 να ανέβει πάνω από το επίπεδο που άφησε το α’ τρίμηνο.
Το επόμενο κρίσιμο σημείο θα είναι η ανακοίνωση του β’ τριμήνου από την ΕΛΣΤΑΤ, όπου θα φανεί αν το αδύναμο 0,2% ήταν προσωρινή επιβράδυνση ή ένδειξη χαμηλότερης τροχιάς για το σύνολο της χρονιάς.
Πηγή: www.newsit.gr
